{"id":1382,"date":"2023-01-20T22:42:46","date_gmt":"2023-01-20T21:42:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.monakotik.com\/?p=1382"},"modified":"2023-01-21T17:19:27","modified_gmt":"2023-01-21T16:19:27","slug":"munitxeko-txanpon-museoaren-nafar-bilduma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/2023\/01\/20\/munitxeko-txanpon-museoaren-nafar-bilduma\/","title":{"rendered":"Munitxeko Txanpon Museoaren Nafar Bilduma"},"content":{"rendered":"

Aspaldidanik, duela zortzi urte pasatxo dira dagoeneko, Munitx inguruetan bizi den euskalduna naiz. Orain dela urtebeterarte hiriburu bavariarretik urrutixeago bizi nintzen, baina orain Munitx kanpokaldera aldatu naiz eta pandemia ere bukatu dela profitatuz, hiri erdialdera bueltatxoak ematera adoretzen gara.<\/p>\n

2022. urteko azaroaren hirugarren igandean, Marienplatz-eko geltokian trena utzi eta Odeonplatz inguruetara abiatu ginen oinez familia guztia. Bavariako Operaren aurreko plazatxoan zehar, Residenz jauregiko lehenengo patioetako batean sartu ginen. Gure eskuinera, Altxor Ganbarako sarreraren aurrean aurkitu ginen. Bapatean etorri zitzaidan burura; Adrian Blanchet-ek bere \u201cHistoire Mon\u00e9taire du B\u00e9arn\u201d liburuan, Munitx-eko Medaila Kabineteak nafar ale bakarrak zituela idazten zuen 1893. urtean. Hura al zen medaila kabinete horren sarrera atea?<\/p>\n

Ateko begiraleari galdetu nion, hura al zen txanpon eta medaila museoaren egoitza? Begiraleak ezetz, txanponek bere egoitza berezkoa omen dute eta egoitza hori Residenz jauregi berberean, hurrengo patioetako baten kalerako pasadizoan omen da, handik metro gutxitara.<\/p>\n

Begiraleak erakutsitako bidea hartu eta berehala aurkitu genuen, STAATLICHE M\u00dcNZSAMMLUNG M\u00dcNCHEN erakundearen sarrera ataria.<\/p>\n

<\/p>\n

Munitx-eko STAATLICHE M\u00dcNZSAMMLUNG txanpon, medaila, jetoi eta diru-paper museoaren sarrera – Maximilian D\u00f6rrbecke (WIKIPEDIA)<\/p>\n

Atarian zehar sartu eta eskailera batzuk igo ondoren, erakusketa iraunkorraren txarteldegira iritsi ginen. Erakusketa berezi bat antolatua zen erakusketa iraunkorraren ondoko aretoan, \u201cMythos M\u00fcnchen ’72. Die XX. Olympischen Sommerspiele<\/em>\u201d, Munitx-eko olinpiada eta orokorrean olinpiada historikoen inguruan.<\/p>\n

Igandea; sarrera normalean hiru eurotakoa bada ere, igandeetan euro bakan bat da eta gainera aurrentzat, erronka numismatiko antzeko bat zuten (txanpon ale sorta batzuen artean, irudi jakin batzuk aurkitu behar zituzten). Familia guztia sartu ginen.<\/p>\n

<\/p>\n

2022. urteko azaroak 20.aren sarrera txartela<\/p>\n

Munitx-eko txanpon museoak bilduma benetan itzela du. Albrecht V. Bavariako dukeak jarri zituen txanpon bildumaren oinarriak XVI. mendearen erdialdean, eta historian zehar pasadizo ugari pairatu ondoren, altxortegiak 300.000 ale inguru ditu gaur egunean. Jakina denez, ale guzti hauen artean kopuru txiki bat baino ez zen erakusgai igande hartan, erakusketa iraunkor eta olinpiaden inguruko erakusketari zegozkienak. Hala ere, edozein txanponzale ahozabal utziko lukeen ale sorta ikusi nuen igande hartan; gure mendebaldeko txanponketari errepaso paregabea emanez, orri hauetan erakutsitako zenbait txanpon motaren jatorrizko aleak ikusteko aukera izan nuen.<\/p>\n

Ni geldo nindoan eta umeek bukatua zuten dagoeneko bere erronka numismatikoa, aspertzen hasiak ziren; beste egunen batean bakarrik itzultzeko ideia garatzen nindoan. Bapatean, ale nafar bakar bat antzeman nuen. Karlos III. aren grosaren aurkia zen!!<\/p>\n

<\/p>\n

Munitx-eko txanpon museoaren bilduma iraunkorrari dagokion Karlos III. noblearen (1387-1425) zilarrezko grosaren aurkia<\/p>\n

AURKIA: K:DEI:GRA:NAVARRE:REX<\/p>\n

Museoaren Deskribapena: Karlos II.-ari (1349-1387) dagokion grosa<\/p>\n

Ez zen besterako denborarik, han ez zen Adrian Blanchet-ek aipatutako beste ale nafarren arrastorik, eta aurkitutako grosak ez zuen deskribapen zuzenik. Txarteldegian galdetu nien, ea altxortegian gordetako bilduma aleen artean beste txanpon nafarrik ba zuten. Han ez omen zekiten, baina galderentzat egokitutako posta elektroniko helbide bat eman zidaten.<\/p>\n

Hurrengo astean idatzi nien, dagoeneko ikasia dut horrelakoetan ez dela ezer galtzen sahiatzearekin. Nire mezuan zera argitzen nien; erakusketa iraunkurreko grosa Karlos II.-rena zenarenaren ustea zutela XIX. mendean zehar argitaratutako lanetan, baina dagoeneko XX. mendearen azkenalditik argi genuela bere seme Karlos III.arena zela. Era berean, Adrian Blanchet-en liburuan agertzen zen medaila honi buruz galdetzen nien. Ba al zuten oraindik ere medaila hori eta posible al zen begiztatzea?<\/p>\n

<\/p>\n

Adrian Blanchet-ek bere 1893. urteko \u201eHistoire mon\u00e9taire du B\u00e9arn\u201c liburuan azaldutako Joana III.aren eta bere seme Henrike III.aren medaila<\/p>\n

Egun batzuren buruan, bilduma kontserbatzaile eta erakusketa koordinatzaileak idatzi zidan! Medaila hau bilduma gordailuetan zuten, posible zen topaketa bat antolatzea eta hura begiztazea. Abenduaren 22.an goizeko 9.etan antolatu genuen topaketa, museoan bertan.<\/p>\n

Punttu-punttuan iritsi nintzen eta galdeketa batzuen ondoren nire solaskideari abisu eman zioten; bitartean, adeiki, liburutegian itxaroteko eskeintza zabaldu zidaten. Bai noski; liburutegira sartu eta ahozabalik gelditu nintzen beste behingoz. Jakin nuenez, Alemanian bisitari ororentzat eskura dagoen txanpon liburutegirik handiena da eta aretoak berberak badu ere bere xarma zirraragarria!<\/p>\n

<\/p>\n

Munitx-eko STAATLICHE M\u00dcNZSAMMLUNG txanpon, medaila, jetoi eta diru-paper museoaren liburutegia<\/p>\n

Minutu gutxi batzuren ondoren nire solaskideak lagunkiro agurtu ninduen, ongietorria STAATLICHE M\u00dcNZSAMMLUNG-era. Eskuetan erretilu bat zekarren. Aurkezpen eta adeitasun batzuen ondoren, Nafarroako erresumaren historiari buruz hitz egiten hasi ginen laburki eta Karlos III. aren grosari buruz idatzitakoa azaldu nion. Txanpon hau, Alois Heiss-ek 1869. urtean Karlos II.ari egotzi zionetik, XIX. eta XX. mendeko bibliografia gehienak jabetza berbera onartu zuen, arik eta XX. mendearen azken laurdeneko azterketek Karlos III.ari zegokiola zuzendu zuten arte. Nirekin eraman nuen etxean dudan bibliografia eta bertan erakutsi nion. Hark, liburuak hartu eta liburuzainari eraman zizkion erreferentziak hartu zitzan eta liburuok erosi zitzan.<\/p>\n

Aitortu zidanez, bazkide eta langileen artean ez dute Nafarroako txanponketaren aditurik eta pozik zen horrelako solasaldia egiteko parada izatearekin. Ni berriz, lurreko paradisuan nintzen.<\/p>\n

Nafarroari dagokion erretila ez da izugarri oparoa, hogeitasei ale zenbatu ditut guztira bertan eta XVI. mendeko Behe Nafarroaren eta Biarnoren inguruko aleak dira nagusi. Hala ere, ba da gutxienez mundu guztian bakarra dirudien medaila bat eta baita zenbait ale oso nabarmen ere.<\/p>\n

<\/p>\n

Munitx-eko STAATLICHE M\u00dcNZSAMMLUNG museoko nafar bilduma gordetzen duen erretilua<\/p>\n

Ez nuen erretilua patxadaz eta arduraz aztertzeko aukerarik izan eta ondorioz ondorengoa gainaldeko laburpen bat baino ez da, baina nik ikusitakoaren arabera honakoa izango litzateke hogeitasei ale hauen deskribapena:<\/p>\n