![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-1.png\")
<\/p>\r\n
Baiona-ko txanponetxean (aingura eta L izkia ezaugarri bezala) 1578. urtean landutako zilarrezko Frankoa \u2013 14,05gr \u2013 34mm diametroa<\/p>\r\n
Aurkia: HENRICVS.III.D.G.FRAN.ET.POL.REX.L. 1578 (O Izkia C Izkiaren Barnean)<\/p>\r\n
Ifrentzua: SIT.NOMEN.DOMINI.BENEDICTVM.(Arrosa)(Aingura)<\/p>\r\n
Arrosa \u2013 Bertrand de la Lande Txanponetxeburua (1573-1582)<\/p>\r\n
O Izkia C Izkiaren Barnean – Arnault de Carriere, grabatzaile eta entsegatzailea (1568-1590)<\/p>\r\n
INUMIS, MAIL BID SALE 14, LOT 646\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/strong>25.03.2011<\/p>\r\n Edo beste honako ale eder hau:<\/p>\r\n Baiona-ko txanponetxean 1576. urtean landutako zilarrezko testoia \u2013 9,39gr \u2013 28,2mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICS.III.D.G.FRAN.ET.POL.REX. (Aingura) (Arrosa)<\/p>\r\n Ifrentzua: SIT.NOMEN.DNI.BENEDICTVM. 1576 L<\/p>\r\n Arrosa \u2013 Bertrand de la Lande Txanponetxeburua (1573-1582)<\/p>\r\n Aingura eta L izkia Baionako txanponetxearen ezaugarri<\/p>\r\n INUMIS, MAIL BID SALE 27, LOT 2411 <\/strong>14.10.2014<\/p>\r\n Esan bezala, pertsona berbera direnaren erabateko ziurtasunik ez dugun arren, aztarna adierazgarri batzuk ba ditugu. Biarnoko dokumentuek Bertrand, Baionako hiritarra zela aduerazten dute; horrez gain 1590. urtean Arnault de Carriere, Nafarroako erresumaren txanponetxeen entsegatzailea izatera pasa zen, Bertrand-en agintealdian berarekin Baionan lan egindakoa.<\/p>\r\n Non ibili zen Bertrand 1582 eta 1589 urteen artean? Momentuz behintzat ez dut haren aztarnarik urte garaialdi honetan. Argi dirudiena, Biarnoko jaun eta Nafarroako erregea Frantziako errege izatera iristean, Bertrand-ek Frantziako txanponetxe batean zuen eskarmentuak bere hautagaitza sendotu zuela, Biarno eta Nafarroako txanponetxeek zuten emaria indartu eta inguruko Frantziako txanponetxeekin lehiatu nahiean.<\/p>\r\n Bertrand-ek sei urtetarako maileguan jaso zituen Morlaas, Pau eta Donapaleuko txanponetxeak, 42.100 liberaren truke, hau da urteroko 7.000 libera eskasen truke. Nire ustez dirusari honek, seinoriaje zergaren aurrerapena suposatzen zuen, non Adrian Blanchet-en arabera, dirusaria urtean hiru aldiz, kandelario, mendekoste eta Mikel deunaren egunetan ordaintzen zen.<\/p>\r\n Pentsaera hau Auger de Lagarde, Morlaas-eko txanponetxeburuak 1566. urtean aurkeztutako kontuen azterketak sustatzen dit, non aurkeztutako kontuetako seinoriaje eta diru ahulen batuketak, txanponetxeburuak eman beharreko urteroko 1.200 liberen inguruan diren.<\/p>\r\n Urteroko fidantza edo dirusari hori, Nafarroako erresumako Kontu ganbarak, (txanponetxeen alokatzaileak) seinoriaje zerga moduan txaponetxeetatik espero zuen onura gutxienekoa izango litzateke; Hala ere, landutako txanponen zerga kopurua gutxiengo honen gainetik izan ezkero, ezberdintasuna urteroko kontuen ostean kitatu beharrean izango zen txanponetxeburua.<\/p>\r\n Alokairu kontratuan hitzartutako diru ordainketa hauek, txanponetxeburu eta kontu ganbararen artean zinatutako txanponketa kontratuaren islada izan behar ziren, non txanponetxeburuaren agentealdian zehar landu beharreko txanpon mota eta kopuruen argibideak jasotzen ziren.<\/p>\r\n Kontratuaren argibide hauek erabateko garrantzia zuten, kontu ganbarak seinoriaje zerga kopuru handienak diru txikietatik jasotzen zituen bitartean, txanponetxeburuari lan eta neke gehien eta marjina txikienak ematen zizkionak bait ziren. Baina txanponetxeburuarentzat era berean, hitzartutako ordainaren zerga pilaketa egiteko erarik azkarrena zen diru txiki hauen lanketa. Kobrezko eta bilioi baxuko diruak bait ziren seinoriaje zerga portzentaia handienak zituztenak, garbitasun handiagoko zilarrezko txanponetan zerga hauek murritzagoak ziren.<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1593. urtean landutako kobrezko diru Tournoitar bikoitza edo Tolosarra \u2013 2,63 gr \u2013 18,2mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRI. 4. D. G. FRAN. E. NAVAR. R (Nafarroako Armarria)<\/p>\r\n Ifrentzua: DOVBLE. TOVRNOIS. 1593<\/p>\r\n Donapaleun landutako 1593, 1594 eta 1595 urteetako diru bikoitzen ezagutza dugu<\/p>\r\n INUMIS, MAIL BID SALE 21, LOT 2130 <\/strong>12.03.2013<\/p>\r\n Gerrate, krisi edo antzeko ezinbestekoen aurrean, zilar ornidura edo txanponetxearen lana ahalbidetzen zuten egunak beherantz joan ezkero, txanponetxeburua ez zen adostutako txanpon lanketa kopuruetara iristeko moduan izaten eta ondorioz, ordainketa beherapen eskaerak etorri ohi ziren.<\/p>\r\n Kontu ganbararen eta Donapaleuko txanponetxeburuaren artean zinatutako txanponketa hitzarmenik ikustatzeko aukerarik ez dut izan. Sancho Iturbideren Nafarroako Karlinen<\/a> atalean egin genuean bezala horrelako akordio baten azterketa sakona erabat interesgarria litzateke eta etorkizunerako eginkizun bezala utziko dugu.<\/p>\r\n Argi dena, Bertrand de la Lande-k balio txikiko, kobrezko diru tournaitar bikoitzak, biloizko sizainak (sei diru tournaitar) eta biloizko douzainak (hamabi diru tournaitar) landu zituela Donapaleuko txanponetxean. Kobrezko diru dournaitar bikoitzek, Tholosain izena jasotzen dute B943 dokumentuan, 1594. urtean Donapaleuko Txanponetxean emandako auditoria isladatzen duen agirian.<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1594. urtean landutako kobrezko diru Tournoitar bikoitza edo Tolosarra \u2013 2,71 gr \u2013 17,5 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRI. 4. D. G. FRAN. E. NAVAR. R (Nafarroako Armarria)<\/p>\r\n Ifrentzua: DOVBLE. TOVRNOIS. 1594<\/p>\r\n Donapaleun landutako 1593, 1594 eta 1595 urteetako diru bikoitzen ezagutza dugu<\/p>\r\n CGB.FR, LOT<\/strong> bry_73106<\/strong><\/p>\r\n Francois Dumas-ek 1593, 1594 eta 1595. urteetan landutako kobrezko diru tournaitar soilen<\/strong> ezagutzaren berri eman zuen bere 1959. urteko lanean. Baina Duplessy-ren mende bukaerako lanean edo nire behaketek ez dute diru soil possible hauen arrastorik aurkitu. Inork topatu ezkero, diru tornaitar soil hauek DENIER TOVRNOIS iruditextua eta azpiko lirio lorearen ordez Nafarroako armarria izan beharko lukete ifrentzuan. Era berean, 1595. urtean landutako diru tournaitar bikoitza aurkitzea oso zaila suertatu zait, harik eta Luis Gomez bildumazalean honako bere alearen argazkiak helarazi zizkidan arte:<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1595. urtean landutako kobrezko diru Tournoitar bikoitza edo Tolosarra<\/p>\r\n Aurkia: HENRI. 4. D. G. FRAN. E. NAVAR. R (Nafarroako Armarria)<\/p>\r\n Ifrentzua: DOVBLE. TOVRNOIS. 1595<\/p>\r\n Donapaleun landutako 1593, 1594 eta 1595 urteetako diru bikoitzen ezagutza dugu<\/p>\r\n Luis Gomez bilduma<\/b><\/p>\r\n Morlaas-en berriz, Biarnoko Baketak (\u00be ardit balioaz), sizainak eta douzainak landu zituen Bertrand-ek. Pau-n berriz, errota txanponetxearen bolantezko prentsek ez zuten diru txikirik lantzen, zilarrezko ezkutu laurdenak eta zortziren ale gutxi batzu baino ez.<\/p>\r\n Morlaas-ko txanponetxean, zehaztu gabeko urtean landutako biloiezko baketa \u2013 0,50 gr \u2013 13,5\u00a0 mm diametroa \u2013 Baketa hauek 26 milesimatako zilar arrastoak zituzten<\/p>\r\n Aurkia: [+ H]ENRI. 4. D. G. F. ET. N[A. REX]\u00a0<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA. DE. SVM. Q. D. [SVM]<\/p>\r\n Bertrand-en agintealdian 950.000 bat ale baketa landu ziren<\/p>\r\n CGB.FR, INTERNET AUCTION JULY 2020, LOT 589005 <\/strong>28.07.2020<\/p>\r\n Bertrand de la Lande-ren agintealdian zehar douzain (hamabi diru) txanpon ugari landu ziren Donapaleun. Gaur egun 1590, 1591, 1592, 1593, 1594 eta 1595-. urteetan landutako aleen ezagutza zehatza dugu, baina 1590. urtean landutako aleen kopurua baina ez zaigu iritsi. Hauek, Bertrand-en ezaugarria agertzen duten lehen txanpon txikiak dira.<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1590. urtean landutako biloizko douzaina, bigarren aldakia \u2013 1,96 gr 23 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRI. 4. D. G. FRAN. E. NAVAR. REX<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.D.SVM.Q.SVM 1590 (C Izkia) (B Izkia)<\/p>\r\n C Izkia \u2013 Agian grabatzailearen ezaugarria, Zenbaitzurentzat Jerome Le Normand, eztabaidagarria<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n Douzainek 240 milesimatako (2 diru eta 21 grano) zilar edukia eta 2,330 gramotako (105 ale lanketa marko bakoitzeko (bestetan 106, 107 edo 108)) pisu nominala zuten<\/p>\r\n Monnaies d’Antan, Auction N\u00b029, LOT 516 <\/strong>29.05.2021<\/p>\r\n Lehen lanketa urte honetan (1590), hau bezalako 472.079 douzain ale landu ziren Donapaleun. Hauetako ale gutxi batzu lehen aldaki bezala dira ezagunak, armarriaren bi aldeetan bi H izki aurkezten bait dituzte:<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1590. urtean landutako biloizko douzaina, lehen aldakia \u2013 1,93 gr 22,5 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRI. 4. D. G. FRAN. E. NAVAR. REX<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.D.SVM.Q.SVM 1590 (C Izkia?) (B Izkia?)<\/p>\r\n C Izkia \u2013 Agian grabatzailearen ezaugarria, Zenbaitzurentzat Jerome Le Normand, eztabaidagarria<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n Douzainek 240 milesimatako zilar edukia eta 2,399 gramotako pisu nominala zuten<\/p>\r\n INUMIS, MAIL BID SALE 9, LOT 618 <\/strong>23.10.2009<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1595. urtean landutako biloizko douzaina, hirugarren eta azken aldakia – de La Lande Familiaren izki ezaugarririk gabe\u00a0 – 2,35gr , 24mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS. 4. D. G. FRANC. ET. NAVA. REX + 1595<\/span><\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.DEI.SVM.ID.QVOD.SVM<\/span>.<\/p>\r\n Frantziako Biblioteka Nazionalaren Alea<\/p>\r\n Baina arazoak ere etortzear ziren eta kasu honetan, arazoen sortzaile aipatutako sizain, sei dirutako balioa zuten txanponen lanketak izan ziren. Gordetako txanponketa kontuen arabera, sizain hauek 1589. urtean (41.669 ale) eta 1590. urtean (179.154 ale) landu ziren Donapaleun. Morlaas-en ere urte berberetan landu ziren, 120.000 bat ale inguru bi urteen artean.<\/p>\r\n Sizain hauek, 121 milesima (diru bat eta hamaika grano) zilar eduki eta 1,699 gramotako (144 ale lanketa Marko bakoitzeko) pisu nominala izan beharrean ziren. Baina, Katalina<\/a>, Henrike erregearen arrebak eta Biarno eta Nafarroako erregeordeak 1591. urtean Pau-n zinatuako dokumentuak agertzen duen moduan, \u201cOrain gutxi landutako 6 dirutako aleen inguruan, Gayon-go Bertrand de la Lande, Nafarroako eta Biarnoko txanponetxeen txanponetxeburuaren aurka jasotako kexen ondoren, ale akatsdunak bilduak izan dira eta hauekin ale berriak landu dira, non ondorioz jende arrunta pozik da gauregun\u201d (B3100 Dokumentua, Archives d\u00e9partementales des Pyr\u00e9n\u00e9es\u2010Atlantiques).<\/p>\r\n Ale guztiak akatsdunak ziren ziurrenik ere; Donapaleuko sei dirutako aleen arrastorik ez dugu gaur egunean eta Morlaasekoei dagokionez bi ale baino ez ditut ezagutzen.<\/p>\r\n Morlaas-ko txanponetxean, zehaztu gabeko urtean landutako biloizko sizaina \u2013 1,57gr 19,5 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRI. 4. D. G. FRANC. ET. NA. REX (DB Monograma)\u00a0<\/p>\r\n Ifrentzua: (Izarra) PESSES.DE.SIES.DINERS<\/p>\r\n (Izarra) \u2013 Guillaume Lamy grabatzailea<\/p>\r\n Morlaas-eko 6 dirutako bi aleen ezagutza dut, Donapaleuko alerik ez da ezagutzen<\/p>\r\n CGB.FR, LIVE AUCTION SEPTEMBER 2022, LOT 750734 <\/strong>06.09.2022<\/p>\r\n Sei dirutako sizain-ak ez ziren berriro landu Biarno eta Nafarroako txanponetxeetan. Ez zen pasadizo gozoa gure Bertrand txanponetxeburuarentzat, sizain guztiak ziurrenik douzainetan eraldatu beharrean izan bait zen ain zuzen ere.<\/p>\r\n Baina Bertrand de la Lande-ren lana bere osotasunean gozatzeko aukera, haren agintealdian landutako zilarrezko txanpon ugariei so eginez izango dugu, haren ezkutu laurden eta zortzirenei begiratu ezkero.<\/p>\r\n Txanpon hauen ezaugarriak hiru erregeen urteari<\/a> eskeinitako atalean ikusi genituen. Roger de Vergez txanponetxeburuak Biarno eta Nafarroako txanponetxeen sei urtetako alokairu hitzarmena zinatu zuen 1585. urtearen ekainak 23.an, 42.100 liberaren truke. Ezagutzen ez ditugun arrazoien ondorioz akordio hau ez zen bere epe bukaeraraino bete eta 1589. urteko azaroak 30.an gure Bertrand-ek kontratu berria zinatu zuen. Esan bezala, dagoeneko Henrike III. Nafarroako erregea, Frantziako Henrike IV. ere ba zen.<\/p>\r\n Roger de Vergez-ek ez zuen Henrike IV. izenean txanponik landu eta Bertrand de la Landek ez zuen Henrike II edo III.aren izenean txanponik landu. Bertrand-en zuzendaritzapean landutako 1589. urteko aleak nahiko urriak diren heinean, hitzarmen zinaduraren dataren inguruan hasi zirela lanean ondorioztatu dezakegu.<\/p>\r\n Hasiera hasieratik Bertrand-en Donapaleuko aleek ezaugarri argi pare bat zituzten:<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1589. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Laurdena \u2013 8,88gr 30mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS.4<\/span>.D.G.FRAN.E.NAVAR.REX.<\/p>\r\n Ifrentzua: (B Hizkia<\/span>) GRATIA.DEI.SVM.ID.Q<\/span>.SVM.1589 (C hizki edo ilargia)<\/p>\r\n MONNAIES D\u2019ANTAN, Mail Bid Sale N\u00b016 <\/strong>22.11.2014<\/p>\r\n Pau-ko txanponetxean 1591. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Laurdena \u2013 9.51 gr 29 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS.IIII<\/span>.D.G.FRANC.ET.NAVA.REX.DB Monograma (Dominus Bearni)<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.DEI.SVM.Q.ID<\/span>.SVM.1591 (BDL Monograma<\/span>) II \u2013 II – Izarrra<\/p>\r\n BDL Monograma \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n Izarra \u2013 Guillaume Lamy grabatzailea eta txanponetxeburua era berean<\/p>\r\n EDITIONS V. GADOURY, SPRING AUCTION 2022, LOT 424 <\/strong>12.03.2022<\/p>\r\n Koroaren gainean agertzen den C izki edo ilargi erdiaren esanahiaz mintzatu naiz zilarrezko ezkutuei eskeinitako beste ataletan. Jerome Le Normand grabatzaileari egozten zaion arren, grabatzaile hau 1581. urtean zendu zen eta haren seme edo senidearteko batek haren grabatzaile lana Donapaleun jarraitu zuenaren frogarik ez dut inon aurkitu. Hala ere, liburu eta textu askotan aurkituko duzue egozpen hau, niretzat behintzat, oso zalantzagarria dena.<\/p>\r\n Azken hilabetetan aztertutako txanpon guztiei begiratuz, hemen ere Luis bere semearen txanponetan<\/a> ikusitakoaren antzekoa antzeman dut. Zazpi urtetako txanpon langintzaren igaroan, grabatzaileen lana nahiko homogeneo eta errepikakorra izan zen, ifrentzu aldean batez ere.<\/p>\r\n Armarriaren eta koroaren irudiak, edo eta iruditextuek azaltzen dituzten leloak patroi honez errepikatzen dira, salbuespen bakar batez. Aurki aldeko iruditextuaren hitzak lantzeko garaian, DEI GRATIA FRANCORVM ET NAVARRE REX textuaren laburpenak egiterakoan alegia, hainbat aldaki aurki ditzazkegu. Nire ustez, puntzoi bidez trokel desberdinen lanketa egiten zuten bitartean, trokelaren iruditextuaren kokapen honetara iristen ziren unerako, eskura zuten leku erabilgarriaren arabera bukatzen zuten leloa. Honen ondorioz eta txanpon desberdinak aztertu ondoren honako lelo aldakiak aurkitu daitezke:<\/p>\r\n Ifrentzu aldian berriz ba dira aipatu beharreko bi bilakaera. Ganorazko lanketa oneko urte batzuen ondoren, 1594. urtean zehar tajuzko errepikapen onaren eten bat eman zen. Txanponetxeburuaren ezaugarria B izkia izatetik L izkia izatera pasa zen eta GRATIA.DEI.SVM.ID.Q.SVM. leloak ere, bi aldaki desberdin gehiago izan zituen urte honetan:<\/p>\r\n L izkiaren ezaugarria Pierre de la Lande, Bertrand Gayon-go Jaunaren semearen ezaugarria izan liteke ziurrenik. Pierre de la Lande delakoa, Donapaleuko txanponetxeburu ordezkari (Commis) bezala ageri da Pau-ko artxibategiko B943 dokumentuak isladatzen duen 1594. urtean emandako auditorian.<\/p>\r\n Dokumentu honek Nafarroako txanponen kalitate bermaketa eta auditoria prozesuaren xehetasunak eskeintzen dizkigu eta urten hauetan, Donapaleuko txanponetxean ziren guarda, Johan Destillart eta entsegatzaileen, Johan D’Artigas izenak isladatzen dizkigu. Era berean,\u00a0 \u00a0de Laux-eko jaunak, Liga Katolikoaren buruzagietako batek, 1593. urteko abuztuaren 31.an Donapaleuko herriari egindako erasoaren<\/strong> berri ematen du, non hiria eta txanponetxea arpilatu eta bertako erregistro eta funtsak lapurtu zituen.<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1594. urtean landutako zilarrezko Ezkutu laurdena \u2013 9,57 gr 28,5mm Diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS. 4<\/span>. D. G. FRAN. E. NAVAR. REX\u00a0<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.DEI.SVM.ID.SVM<\/span>.1594 (C Izkia eta L izkia koroaren gainean<\/span>)<\/p>\r\n L Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n MONNAIES D\u2019ANTAN, AUCTION 15, LOT 624 <\/strong>16.05.2014<\/p>\r\n Aipatutako 1594. urte honetan, Bertrand de la Lande txanponetxeburuari arazoak pilatzen joan zitzaizkionaren susmoa dut. 1595. urtean landutako Donapaleuko aleak benetan eskasak dira eta ez dute Bertrand edo Pierren L edo B ezaugarri izkirik agertzen. Beste horrenbeste gertatzen da Pau-n edo Morlaas-en landutako aleekin.<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1595. urtean landutako zilarrezko Ezkutu laurdena \u2013 9,32 gr<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS. 4<\/span>. D. G. FRAN. ET. NAVAR. REX\u00a0<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.DEI.SVM.ID.Q.SVM.<\/span>1595 (C Izkia koroaren bi aldetan, B edo L izkirik ez<\/span>)<\/p>\r\n Bertand de la Lande Txanponetxeburuaren izkirik gabe<\/p>\r\n STEPHAN KNOPIK ArgazkIA <\/strong>Monakotik bilduma<\/p>\r\n Morlaas-eko txanponetxearen kasuan, zilarrezko franko erdien (28.351 ale) eta laurdenen (1.725 ale) lanketa murritz eta ez ohizko bat eman zen urten honetan. Hauetan ere ez da Bertrand-en ezaugarriaren arrastorik.<\/p>\r\n Morlaas-ko txanponetxean, 1595. urtean landutako zilarrezko franko erdia \u2013 6,93 gr \u2013 28\u00a0 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS.IIII.<\/span> D. G. FRANC. ET. NAVA. REX (DB Monograma) Biarnoko Behia\u00a0<\/p>\r\n Ifrentzua: + GRATIA.DEI.SVM.ID.QVOD.SVM<\/span> 1595<\/p>\r\n CGB.FR, LIVE AUCTION SEPTEMBER 2021, LOT 676269 <\/strong>07.09.2021<\/p>\r\n Nafarroako Kontu Ganbarak mailegu akordio berri bat zinatu zuen Jacques de Casso Bordeleko txanponetxeburuarekin 1595. urteko abenduak 20.an. Hitzarmen honen arabera, Casso txanponetxeburuak Morlaas eta Pau-ko txanponetxeen sei urtetako mailegua jaso zuen, 4.000 libera urteroko dirusariaren truke.<\/p>\r\n Zazpi egunen igaroan, 1595. urteko abenduak 27.an, Jean Du Faur Oloroe-ko kapitainak urteroko 2.150 liberaren truke jaso zuen Donapaleuko txanponetxearen sei urtetarako mailegua. Bi hitzarmenen artean 36.900 libera jasotzear zen kontu ganbara, sei urte hauetako epean; Roger de Vergez edo Bertrand de la Landeren garaitan zinatutako 42.100 liberak baino dexente gutxiago. Irabaziak beherantz zihoazten eta hemen ere, Jaques de Casso eta Jean Du Faur txanponetxeburuen lanaren inguruan izango dugu zer aztertu eta ikasi!<\/p>\r\n Amaitu baino lehen, hona hemen sarrera honen lanketarako erabilitako Bertrand de la Lande-ren Donapaleuko zilarrezko ezkutuei begirada. Sakonago aztertu nahi dituenarentzat, bibliografiaren ondoren aurkeztu ditut. On Egin!!<\/p>\r\n Bibliografia:<\/em><\/strong><\/p>\r\n Histoire mon\u00e9taire du B\u00e9arn \u2013 Jules Adrien Blanchet \u2013 1893 \u2013\u00a0link<\/a><\/p>\r\n MINT OF NAVARRE AND BEARN \u2013 WIKIPEDIA \u2013\u00a0link<\/a><\/p>\r\n Documents pour servir a l\u2019histoire monetaire de la Navarre et du Bearn 1562-1629 – Jules Adrien Blanchet \u2013 1886 \u2013\u00a0link<\/a><\/p>\r\n Les frappes mon\u00e9taires en B\u00e9arn et Basse-Navarre d\u2019apr\u00e8s les comptes conserv\u00e9s aux Archives d\u00e9partementales des Basses Pyr\u00e9n\u00e9es \u2013 Fran\u00e7oise Dumas \u2013 1959 \u2013\u00a0link<\/a><\/p>\r\n MONNAIES DE FRANCE, DE NAVARRE ET DU B\u00c8ARN \u2013 Jean Claude Ungar \u2013 2010<\/p>\r\n LES MONNAIES FRANCAISES ROYALES \u2013 Tome 1 et 2 \u2013 2\u00b0 Edition -1999 -Jean Duplessy (In Memoriam 1929- 2020)<\/p>\r\n Le livre des monnaies f\u00e9odales de B\u00e9arn et de Navarre \u2013 Henri II (III de Navarre) 1572-1589 \u2013 Club Numismatique Palois \u2013 Serge Salles \u2013\u00a0link<\/a><\/p>\r\n Extraits des Registres de la Chambre des Comptes de Pau (XVIe et XVIIe si\u00e8cles.) – Laussat, M. le baron de (1871). Soci\u00e9t\u00e9 des Sciences, Lettres et Arts de Pau – Vol. II s\u00e9rie\u20131, no. 1871\u201372 \u2013\u00a0link<\/a><\/p>\r\n Bertrand de la Lande-ren ezaugarripean landutako Henrike IV.aren aleen kopurua txikia da eta ez dugu ezkutu zortzirenen ezagutzarik. Urte berean, Roger de Vegez-en ezaugarripean eta Henrike II. aren izenean landutako aleen ezagutza dugu.<\/p>\r\n Ezkutu Laurdenak:<\/strong><\/span>\u00a0Ez dugu urte honetako txanponketa konturik<\/strong><\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1589. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Laurdena \u2013 9.24 gr 29 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS.4.D.G.FRAN.E.NAVAR.REX<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.DEI.SVM.ID.Q.SVM.1589 (C Izkia eta B izkia koroaren gainean) II – II<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n IBERCOIN, ONLINE AUCTION 80, LOT 1861 <\/strong>22.03.2023<\/p>\r\n Itzuli<\/a><\/p>\r\n Ezkutu laurdenek DEI.G eta D.G iruditextu aldakiak dituzte aurkian. Ezkutu zortzirenek ez dute balioaren ezaugarri den V-III zenbaki erromatar parea armarriaren alboetan.<\/p>\r\n Ezkutu Laurdenak:<\/strong><\/span>\u00a0Ez dugu urte honetako txanponketa konturik<\/strong><\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1590. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Laurdena \u2013 9.53 gr 30 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS.4.DEI.G.<\/span>FRAN.ET<\/span>.NAVAR.RX<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.DEI.SVM.ID.Q.SVM.1590 (C Izkia eta B izkia koroaren gainean) II – II<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n INUMIS, MAIL BID SALE 51, LOT 326 <\/strong>09.03.2021<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1590. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Laurdena \u2013 9.36 gr 29 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS.4.D.G.<\/span>FRAN.E.NAVAR.REX<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.DEI.SVM.ID.Q.SVM.1590 (C Izkia eta B izkia koroaren gainean) II – II<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n MONNAIES D\u2019ANTAN, AUCTION 7, LOT 584 <\/strong>21.05.2010<\/p>\r\n Ezkutu Zortzirenak:<\/strong><\/span>\u00a0Ez dugu urte honetako txanponketa konturik<\/strong><\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1590. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Zortzirena \u2013 4.73 gr 24,5 mm diametroa \u2013 Zortzirenaren balioaren zenbakirik gabe<\/span><\/p>\r\n Aurkia: HENRI.4.D.G.FRAN.E.NAVAR.REX<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.D.SVM.Q.SVM.1591 (C Izkia eta B izkia koroaren gainean)<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n CGB.FR, LIVE AUCTION JUNE 2020, LOT 567360 <\/strong>16.06.2020<\/p>\r\n Itzuli<\/a><\/p>\r\n Ezkutu laurdenek DEI.G eta D.G iruditextu aldakiak dituzte aurkian. Ezkutu zortzirenetan, armarriaren alboetan kokatzen diren balioaren ezaugarri den V-III zenbaki erromatar parea ez duten eta baduten ale aldakiak agertzen dira.<\/p>\r\n Ezkutu Laurdenak:<\/strong><\/span>\u00a0Ez dugu urte honetako txanponketa konturik<\/strong><\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1591. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Laurdena \u2013 9.51 gr 29 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS.4.DEI.G<\/span>.FRAN.E.NAVAR.REX<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.DEI.SVM.ID.Q.SVM.1591 (C Izkia eta B izkia koroaren gainean) II – II<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n MONNAIES D\u2019ANTAN, AUCTION 25, LOT 888 <\/strong>18.05.2019<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1591. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Laurdena \u2013 9.49 gr<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS.4.DEI.G.<\/span>FRAN.E.NAVAR.RX<\/span><\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.DEI.SVM.ID.Q.SVM.1591 (C Izkia, B izkia ?) II – II<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n Alde & OGN, Collection Fran\u00e7ois BEAU (Henri II \u00e0 Henri IV) <\/strong>07.06.2017<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1591. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Laurdena \u2013 9.26 gr 30 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS.4.D.G.<\/span>FRAN.E.NAVARE<\/span>.REX<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.DEI.SVM.ID.Q.SVM.1591 (B izkia koroaren gainean) II – II<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n MONNAIES D\u2019ANTAN, Mail Bid Sale N\u00b013 <\/strong>16.05.2013<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1591. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Laurdena \u2013 9.30 gr 30 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS.4.D.G<\/span>.FRAN.E.NAVARRE.<\/span>REX<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.DEI.SVM.ID.Q.SVM.1591 (C Izkia eta B izkia koroaren gainean) II – II<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n CGB.FR, INTERNET AUCTION APRIL\u00a02022 <\/strong>26.04.2022<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1591. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Laurdena \u2013 9.56 gr 29 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS.4.D.G<\/span>.FRAN.E.NAVAR<\/span>.REX<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.DEI.SVM.ID.Q.SVM.1591 (B izkia koroaren gainean) II – II<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n INUMIS, Mail Bid Sale 20 <\/strong>12.03.2013<\/p>\r\n Ezkutu Zortzirenak:<\/strong><\/span>\u00a0Ez dugu urte honetako txanponketa konturik<\/strong><\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1591. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Zortzirena \u2013 4.69 gr 24 mm diametroa \u2013 Zortzirenaren balioaren zenbakirik gabe<\/span><\/p>\r\n Aurkia: HENRI.4.D.G.FRAN.E.NAVAR.REX<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.D.SVM.Q.SVM.1591 (C Izkia eta B izkia koroaren gainean)<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n INUMIS, MAIL BID SALE 9, LOT 615 <\/strong>23.10.2009<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1591. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Zortzirena \u2013 4.66 gr 23,5 mm diametroa \u2013 Zortzirenaren balioaren zenbakiekin<\/span><\/p>\r\n Aurkia: HENRI.4.D.G.FRAN.E.NAVAR.REX<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.D.SVM.Q.SVM.1591 (C Izkia eta B izkia koroaren gainean) -V-III Balioarekin<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n CGB Live Auction June 2026 Lot 1115824 <\/strong>09.06.2026<\/p>\r\n <\/p>\r\n Itzuli<\/a><\/p>\r\n Ezkutu laurdenek D.G iruditextu aldakia dute soilik aurkian. Ezkutu zortzirenek balioaren ezaugarri den V-III zenbaki erromatar parea dute armarriaren alboetan.<\/p>\r\n Ezkutu Laurdenak:<\/strong><\/span>\u00a0Ez dugu urte honetako txanponketa konturik<\/strong><\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1592. urtean landutako zilarrezko Ezkutu laurdena \u2013 9,68 gr 30 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS. 4. D. G<\/span>. FRAN. ET.<\/span> NAVAR. REX\u00a0<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.DEI.SVM.ID.Q.SVM.1592 (C Izkia eta B izkia koroaren gainean)<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n CGB INTERNET AUCTION OCTOBER 2019 LOT 547622 <\/strong>29.10.2019<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1592. urtean landutako zilarrezko Ezkutu laurdena \u2013 9,40 gr 28 mm diametroa<\/p>\r\n Aurkia: HENRICVS. 4. D. G<\/span>. FRAN. E.<\/span> NAVAR. REX\u00a0<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.DEI.SVM.ID.Q.SVM.1592 (C Izkia eta B izkia koroaren gainean)<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n Monnaies d\u2019Antan, Auction 14, Lot 399\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 21.11.2013<\/b><\/p>\r\n Ezkutu Zortzirenak:<\/strong><\/span>\u00a0Ez dugu urte honetako txanponketa konturik<\/strong><\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1592. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Zortzirena \u2013 4.73 gr 24 mm diametroa \u2013 Zortzirenaren balioarekin<\/span><\/p>\r\n Aurkia: HENRI.4.D.G.FRAN.E.NAVAR.REX<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.D.SVM.Q.SVM.1592 (C Izkia eta B izkia koroaren gainean)<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n CGB.FR, INTERNET AUCTION JANUARY 2023, LOT 778432 <\/strong>24.01.2023<\/p>\r\n Donapaleu-ko txanponetxean 1592. urtean landutako zilarrezko Ezkutu Zortzirena \u2013 4.56 gr 23 mm diametroa \u2013 Zortzirenaren balioarekin baina V-I… moduan<\/span><\/p>\r\n Aurkia: HENRI.4.D.G.FRAN.E.NAVAR.REX<\/p>\r\n Ifrentzua: GRATIA.D.SVM.Q.SVM.1592 (C Izkia eta B izkia koroaren gainean) V-I…<\/p>\r\n B Izkia \u2013 Bertand de la Lande Txanponetxeburua<\/p>\r\n iNumis, Mail Bid Sale 36, Lot 325\u00a0 \u00a0 \u00a0 07.03.2017<\/b><\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-2.png\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-3.png\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-4.jpeg\")
<\/p>\r\n![\"\"](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Tournaitar-Bikoitza-Henrike-II-Donapaleu-1595-argazki-hobetua-1024x516.png\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-5.png\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-6.png\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-7.png\")
<\/p>\r\n![\"\"](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Douzain-Bibliotheque-nationale-de-France-235gr-24mm-1595-Saint-Palais-1024x521.jpg\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-8.png\")
<\/p>\r\n\r\n
![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-9.png\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-10.jpeg\")
<\/p>\r\n\r\n
\r\n
![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-11.png\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-12.jpeg\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-13.png\")
<\/p>\r\n1589<\/a><\/strong> 1590<\/strong><\/a> 1591<\/strong><\/a> 1592<\/strong><\/a> 1593<\/strong><\/a> 1594<\/strong><\/a> 1595<\/strong><\/a><\/h1>\r\n
1589<\/h1>\r\n
![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-14.jpeg\")
<\/p>\r\n1590<\/h1>\r\n
![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-15.png\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-16.png\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-17.png\")
<\/p>\r\n1591<\/h1>\r\n
![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-18.jpeg\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-19.png\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-20.png\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-21.png\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-22.jpeg\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-23.png\")
<\/p>\r\n![\"\"](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Henrike-III-Huitieme-decu-1591-V-III-CGB.jpg\")
<\/p>\r\n1592<\/h1>\r\n
![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-24.jpeg\")
<\/p>\r\n![\"\"](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Henri-IV-1589-1610-Quart-decu-de-Navarre-1592.jpg\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-25.png\")
<\/p>\r\n![\"\"](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Henri-IV-huitieme-decu-de-Navarre-V-I.-1592-Saint-Palais-1024x503.jpg\")
<\/p>\r\n
![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-26.png\")
<\/p>\r\n![\"\"](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/HENRI-IV-LE-GRAND-Quart-decu-de-Navarre-1593-saint-palais.jpg\")
<\/p>\r\n![\"\"](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Henrike-III-Huitieme-decu-V-III-saint-palais-1593-1024x511.jpg\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-27.jpeg\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-28.jpeg\")
<\/p>\r\n![](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/word-image-1542-29.png\")
<\/p>\r\n![\"\"](\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Henrike-III-Quart-decu-saint-palais-1594-E-NAVAR-RX-7.93gr-27mm-inumis11JUN2026-1024x497.jpg\")
<\/p>\r\n