{"id":1922,"date":"2024-08-24T18:17:34","date_gmt":"2024-08-24T17:17:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.monakotik.com\/?p=1922"},"modified":"2024-10-29T08:15:29","modified_gmt":"2024-10-29T07:15:29","slug":"katalina-eta-juan-nafar-erregeen-lehen-txanponketa-garaialdia-1487-1495","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/2024\/08\/24\/katalina-eta-juan-nafar-erregeen-lehen-txanponketa-garaialdia-1487-1495\/","title":{"rendered":"El Primer Per\u00edodo Monetario de los Reyes Catalina y Juan de Navarra (1487-1495)"},"content":{"rendered":"<p>Katalina eta Juan erregeen txanpongintzari begiratu ezkero, Nafar erresuma bateratu eta burujabeak izandako azken txanpongintzari buruz hitz egingo dugunaren aipua egin behar dugu. Txanpongintza anitz, aberats eta zabala da, 1487. eta 1512. urteen artean eman zena.<\/p>\n<p>Errege hauen agintaldia 1483 eta 1517. urteean artean eman bazen ere, 1487. urterarte Frantzisko Feboren izenean landu zituzten nafar erresumako txanponak.<\/p>\n<p>1512. urtetik aurrera, erresuma indarrez kendu ziotenaren pasadizo mingarriaren ondoren, Nafarroan ez zuten gehiago txanponik landu . Katalina eta Juan erregeen txanponketek, bi garaialdi desberdin izan zituzten, 1487 eta 1495. urteen artekoa lehenengoa eta 1495 eta 1512 urteen artekoa bigarrena.<\/p>\n<p>Lehenengo garaialdi honi buruz informazio ugari dugu, txanponketa kontu zehatz eta mehatzak bait ditugu. Landutako txanpon mota, lege, izen, itxura eta kopuruen datuak aurkezten dizkigute komptoen ganberan gordetako txanponketa kontuek. Bigarren garaialdiari buruz berriz, informazio urriagoa dugu, landutako txanpon mota, lege izen eta itxurak badakizkigu ere, ez zaizkigu txanponketa kontu osoak iritsi eta ondorioz, ez dakizkigu landutako txanpon desberdinen kopuru osoak.<\/p>\n<p>Gaurkoan lehenengo garaialdiari buruz mintzatuko gara, non landutako aleen berezitasun eta kopuruen erabateko ezagutza dugun, komptoen edo kontuetako ganbaran gordetako dokumentuei esker.<\/p>\n<p>Aurreko Frantzisko Feboren sarreran ikusitako moduan, Biarnon landutako aleetako bati begiratuz hasiko dugu gaurko pasartea, honako zuri edo blanka hau kasuko, non Katalinaren Nafarroako erregina koroa agertzen den Biarnoko armarriaren gainean. Biarnoko aleak Katalina erreginaren izenean landu ziren soilik, Juan bere senarraren aipu gabe. Nafarroako aleek bi bikotekideen izenak agertzen dituzte.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"590\" class=\"wp-image-1924 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-1.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-1.png 1200w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-1-300x148.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-1-1024x503.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-1-768x378.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-1-250x123.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-1-550x270.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-1-800x393.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-1-366x180.png 366w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-1-610x300.png 610w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-1-1017x500.png 1017w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Katerina (1483-1517) Biarnoko jaunaren izenean Morlaas-eko txanponetxean landutako zilarrezko blanka &#8211; 2,24 gr, 23,5mm diametroa<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Aurkia: KTHERINA*DEI*G*DNA*BEARN<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua:PAX*ET*HONOR*FORQVIE*MORLA<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>CGB.FR, INTERNET AUCTION JANUARY 2023, LOT 801806 <\/strong>24.01.2023<\/p>\n<p>Lehenengo garaialdi honen txanponketak 1487. urteraren martxoak 13.an hasi ziren. Aurreko erregealdian bezala, Kaparroso-ko Pedro Marzilla txanpon goardak idatzitako txanponketa kontuei esker zehatz eta mehatz dakizkigu txanpon hauen gorabeherak.<\/p>\n<p>Kontu hauek, bi dokumentu ezberdinetan gorde dira. Lehenak, eskuz idatzitako 20 orrialde ditu eta 1487. urteko martxoak 13 eta 1488. urteko urri bukaerararteko araudi, kontu eta gastuak isladatzen ditu. Gaur egunean Nafarroako errege artxibategian gordetzen da, 164. Kaxaren 22. dokumentuaren zenbakipean.<\/p>\n<p>Bigarrenak, eskuz idatzitako 60 orrialde ditu eta 1488. urteko azaroak bat eta 1493. urte bukaerararteko kontu eta gastuak isladatzen ditu. Gaur egunean Nafarroako errege artxibategian gordetzen da, 164. Kaxaren 23. dokumentuaren zenbakipean.<\/p>\n<p>Errege bikotearen koroapena 1494. urteko urtarrilak 12.an jazo zen Iru\u00f1ako Santa Maria katedralean, eta 1494. urtean zehar ez dago txanponketarik egin zenaren zantzurik. Bigarren txanponaldiaren hasiera 1495. urteko maiatzetik aurrera abiatuko da. Erregealdi honetako txanponketa guztiak Iru\u00f1ako<strong>\u00a0<\/strong><a href=\"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/2022\/04\/08\/sancho-iturbideren-nafarroako-karlinak\/\">errege dorretxearen<\/a>\u00a0\u00a0txanponetxean landu ziren.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"402\" height=\"500\" class=\"wp-image-1925 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-2.jpeg\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-2.jpeg 402w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-2-241x300.jpeg 241w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-2-250x311.jpeg 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-2-145x180.jpeg 145w\" sizes=\"auto, (max-width: 402px) 100vw, 402px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) Erregina<\/p>\n<p>Lehen dokumentuak (AGN 164. Kaixa, 22. Dokumentua), Pedro Marzilla goardaren bigarren txanponketa kontuak biltzen ditu (lehen kontuek, Frantzisko Feboren ezaugarriekin landutako txanponen kontuak biltzen ditu, AGN 164. Kaixa, 21. Dokumentua). Bigarren kontu hauek 1488. urteko azaroak 25ean eskualdatu zizkion Pedrok Marzillak erregeek izandatutako kompto ganbarako ordezkariei. Kontuek 1487. urteko martxoa hasiera eta 1488. urteko urria bukaera artean landutako txanponen ezaugarri, kopuru eta gorabehera guztiak azaltzen dizkigute. Hogei hilabete hauen igaroan, baita hirugarren txanponketa kontuek isladatutako ondorengo bost urte eta bi hilabetetan (XI.1488-1493) ere, hiru txanpon mota deberdin landu ziren, urrezko nabarroak, biloizko kornadoak eta biloizko kornado erdiak.<\/p>\n<p>\u201e<em>Compto segundo de Pedro Marzilla de Caparroso goarda dla moneda por los serenyssimos principes el rey don Johan et la Reyna dona Cathelina ntros senores la quoal dcha menta fue rendida antes de agora a Gracian de Ufaur et Martin dela Borda et Myguel despinal ensayador et Martin Cruzat general dela dcha moneda a los quatro q fueron comissarros por sus altezas pa receibir compto dela Recepta y espensa q el dcho Pedro abia admynystrado del xxxx et derecho del seynorage q a la senora ptenezca en el batimiento dla moneda q en la ciudat de pomp se abia batido despues del casamiento et matrimonio fecho entre sus altezas comenzando a XIII dias del mes de Marzo del ayno MCCCCLXXXVII ata el cargo dia de Otubre del ayno de LXXXVIII el quoal da compto magnera fuese Rendido port dcho Pedro a los sobre dichos comyssos en la ciudat de Pomp en el XXV dia de Noviembre del Ayno MCCCCLXXXVIII.<\/em><\/p>\n<p><em>Et bien assi satisffecho e pagado ala senorra todo loque por el dcho Pedro hayga devydo delos derechos del seynorage pertenestienses ala dcha gra del batimiento dela dcha moneda q en los sobre dchos XX meses se fizo en la casa dela dcha moneda el dcho Pedro a mayor complimiento por objurar egoardar la hordenanza real escrita y pratica del dcho Regno torna a Render la dcha menta ante bosotros senores las gentes oydores delos comptos enla Cambra de los Comptos Reales el quoal dcho batimiento se fizo por mandameinto del Senor Gobernador el ilustre Sr de Labrit por sus altezas gobernador en este Regno dado apertura de los tres estados del Regno el thenor del quoal es en la forma q sigue <\/em>\u201c<\/p>\n<p>Esan bezala, kontu hauek argibide oso zehatzak ematen dizkigute. Lehenik eta behin, txanpon lanketa hauetan jardun ziren pertsonaia guztien izen eta soldatak azaltzen zaizkigu. Frantzisko Feboren txanponen lanketan ibili zirenen izen berberak dira eta haien soldatak ere, egonkor mantendu ziren hamabi urte hauen buruan.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Martin d\u2019Aoyz<\/strong> txanponetxeburua. 1428. urteko Blanka erreginaren lehen lanketa dokumentuak Martin d\u2019Aoyz merkatari baten aipua du dagoeneko eta ikus daitekeenez familia berbera txanpon langintzaren inguruan mantendu zen XVI mendearen baitan. <strong>Belenguer d\u2019Aoyz <\/strong>bere semeak aitaren postua jaso zuen 1491. urtean zehar, haren lehen aipua 1491. urteko uztailean bait da.<\/li>\n<li><strong>Kaparroso-ko Pedro Marzilla, <\/strong><a href=\"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/2022\/04\/08\/sancho-iturbideren-nafarroako-karlinak\/\">errege dorretxean<\/a> landutako txanponketa hauen eta orokorrean Nafarroako erresuma osoko txanpongintzaren goarda. Bere soldata, hamabi libera eta erditakoa zen lan egindako hilabete bakoitzeko eta se\u00f1oriajearen diru sarreretatik ordaintzen zitzaion.<\/li>\n<li><strong>Espinal-go Migel<\/strong>, entsegalaria. Bere hilabeteroko soldata zapi libera eta erdidatakoa zen eta se\u00f1oriajearen diru sarreretatik ordaintzen zitzaion. 1493. urteko uztailetik aurrera, \u201e<strong>Miguel d\u2019Espinal el Jove, menor de edad<\/strong>\u201c aurrekoaren semearen aipua azaltzen da.<\/li>\n<li><strong>Martin Cruzat <\/strong>txanponaren generala. Bere hilabeteroko soldata zazpi libera eta erdidatakoa zen eta se\u00f1oriajearen diru sarreretatik ordaintzen zitzaion. Bere betebeharra, beste goi langileen arduradun kontrol lanekin erlazionatua zegoela dirudi.<\/li>\n<li><strong>Pierres Pelayn<\/strong> pila eta trokelen tailatzaila. Bere hilabeteroko soldata bost liberatakoa zen eta se\u00f1oriajearen diru sarreretatik ordaintzen zitzaion.<\/li>\n<li><strong>Peton de Sant Johan edo San Juan-go Peton, <\/strong>altzairuzko pila eta trokelen egilea. Pila bakoitzeko 5 sueldo eta trokel bakoitzeko 2 sueldo eta erdi ordaintzen zitzaizkion se\u00f1oriajearen diru sarreretatik.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Martin d\u2019Aoyz eta erregeen, edo hobe esanda Labriteko Alain-en, hau da Juan erregearen aita eta Nafarroako erregeordearen artean zinatutako akordioaren dokumenturik ez dugu; baina Pedro Marzilla-ren kontuek Alain-ek 1487. urteko otsailak batean izenpetutako txanponketa legearen berri ematen digu:<\/p>\n<p><em>Alayn senor de Labrit conde de drevs e de Gaure bizconde de Tartas Captal de dux gobernador et Lugartenent gnral por los serenyssimos et ntros muy caros snores don Johan por la gra de dios Rey de nabarra duch de Nemours, de Gandia et Montblanc y de Peynafiel conde de foix senor de Bearn, conde de Begorra y de Ribagorza de Pentibre et de Peyregord, bizconde de Limoges, Senor de abernas et dla Ciudat de Balaguer, et dona Cathelina por la mesma gra Reyna Propetaria del dcho Regno Duquessa delos dchos ducados condesa y senora de los dchos condados et seynorios por los magnifficos et bien amados mtros Martin de Aoyz maestro mayor dla moneda goardas ensayadores y otros officiales de la dcha moneda, salut fazemos saber que\u2026 <\/em><\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1926 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-3.png\" width=\"862\" height=\"1175\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-3.png 681w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-3-220x300.png 220w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-3-250x341.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-3-550x749.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-3-132x180.png 132w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-3-367x500.png 367w\" sizes=\"auto, (max-width: 862px) 100vw, 862px\" \/><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako errege artxibategiaren adeitasuna AGN, 164. Kaxaren 22. Dokumentuaren azpisarrera<\/p>\n<p><em>por parte de los tres estados deste dcho Regno q juntados et congregados se fallan en cortes generals por mandado et llamamyento ntro en la ciudat de Pompl. nos ha seydo referido e dado de entender el grandisimo dayno q este dcho Regno y los bezinos e habitantes de aquel recibe por falta q no se falla moneda menuda nynguna emplazando nos xxx ntra fuesse mandar bater dla dcha moneda menuda como son cornados y medios cornados y alguna quantidat de oro por q la gente del dcho Regno fuesse Probeyda dela dcha moneda menuda pa en sus comercios et cosas necesssarias. <\/em><\/p>\n<p><em>Nos ente oida sudicha peticion e avyda consulta et deliberacion conlas gentes del consejo e avida relacion de las cosas sobre dchas de personas q en la sobr dcha moneda sabe y senprende porquanto fallamos q es cosa mucho necesaria q la dcha menuda moneda y algun oro seaya de bater la quoal redunda en grande utilidad e provecho del dcho Regno queriendo sobr ello poner segunt cumple vos encargarvos y exemplicante ntra daros <\/em><strong><em>ayes defazer bater dela dcha moneda menuda de cornados y medios cornados. Los cornados aonze granos de ley con bun grano de Remedio y al mesmo respecto los medios cornados y el oro pratgna quantidat bos sestiere se deba bater a la ley de beyntedos quirate y medio por q el dcho Regno y los bezinos y habitantes de aqul puedan ser proveidos<\/em><\/strong><em> dela dcha moneda menuda y oro corryendo todo en ello con aqella diligente lealtat et discrecion q de bos nos bien confiamos y lo teneys razon debos explissante jurado la quoal dcha moneda quiremos batays durant el tpo de ntra boluntat. Dada en la ciudat de Pomp. So el sello dela chancellerya primero dia del mes de febrero layno a MCCCCLXXXVII. Alayn por su mandado del senor governador et lugartenyent senor &#8230;. j de Munarriz <\/em><\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1927 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-4.png\" width=\"874\" height=\"813\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-4.png 486w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-4-300x279.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-4-250x233.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-4-194x180.png 194w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-4-323x300.png 323w\" sizes=\"auto, (max-width: 874px) 100vw, 874px\" \/><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako errege artxibategiaren adeitasuna AGN, 164. Kaxaren 22. Dokumentuaren azpisarrera<\/p>\n<p><em>Et Empues el quoal dcho mandamyento el dcho Martin de Aoyz mtro de la dcha moneda faziendo fue alientado et leyes comienzo a dar a los hobreros dela dcha moneda en emplatura pa cornados et medios cornados y el oro en Rieles <\/em><strong><em>pa fazer nabarros de oro<\/em><\/strong><em> e fue <\/em><strong><em>mandado poner en la dcha moneda de oro con la forma de las caras del snor Rey et dla Seynora Reyna en la ona parte et en la otra parte las armas Reales de Navarra<\/em><\/strong><em> consu Corona et assi Rendiendo la hobra fecha por los dichos hobreros despues comenzaron atyriar los monederos et Rendiendo por ellos se fizieron las delibranzas por el dcho mtro faziendo primero los ensayos acopela por Miguel despinal mayor dedad ensayador encada delibranza et de alli adelante comenzaron aderramar en el Regno la dcha moneda y el derecho del seynoriaje dela quoal moneda fue amynistrado por el dcho goarda. La Recepta q en el ha probenydo de los dchos por el dcho mtro de la moneda comenzando como dicho es a XIII de Marzo del ayno LXXXVII ata la fin de Otubre del ayno MCCCCLXXXVIII et es segunt la forma q se sigue. <\/em><\/p>\n<p>Aurreko pasarte paregabeetan agindutako txanponen ezaugarrien laburpen taula honako hau izango litzateke:<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Izena<\/td>\n<td>Valor<\/td>\n<td>Lege Nominala<\/td>\n<td>Txanpon kopurua \/ Lanketa Marko Batean<\/td>\n<td>Pisu Nominala (gr)<\/td>\n<td>Legearen Erremedioa<\/td>\n<td>Pisuaren Erremedioa<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Urrezko Nabarroak 1487-1493<\/strong><\/td>\n<td><strong>53 Gros<\/strong><\/td>\n<td><strong>22.5 Kilate &#8211; 937.5 Milesima<\/strong><\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>72<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>3,4gr<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td><strong>Erremediorik ez<\/strong><\/td>\n<td>Erremediorik ez<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Kornadoak 1487-1493<\/strong><\/td>\n<td><strong>2 Diru Beltz (Negrete)<\/strong><\/td>\n<td><strong>11 Grano &#8211; 38 Milesima<\/strong><\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>256<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>0,95gr<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td><strong>Grano bat<\/strong><\/td>\n<td>3-4 pieza Lanketa Ontza batean (24-32 Pieza Markoan)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Negreteak &#8211; Kornado erdiak 1487-1493<\/strong><\/td>\n<td><strong>Diru bat<\/strong><\/td>\n<td><strong>6 Grano &#8211; 20.8 Milesima<\/strong><\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>352<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>0,69gr<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td><strong>Grano bat<\/strong><\/td>\n<td>4 pieza Lanketa Ontza batean (32 Pieza Markoan)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: center;\">Labriteko Alain erregeordearen aginduak azaltzen zuen txanpon sistema egituraren laburpena<\/p>\n<p>Eta aurreko erregealdiko aleekin gonbaratu ezkero honako laburpena izango genuke:<\/p>\n<table width=\"730\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"97\">Izena<\/td>\n<td width=\"95\">Valor<\/td>\n<td width=\"95\">Lege Nominala<\/td>\n<td width=\"95\">Txanpon kopurua \/ Lanketa Marko Batean<\/td>\n<td width=\"95\">Pisu Nominala (gr)<\/td>\n<td width=\"95\">Legearen Erremedioa<\/td>\n<td width=\"158\">Pisuaren Erremedioa<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"97\">Urrezko Dukatak 1482-1486<\/td>\n<td width=\"95\">46 \/ 47 \/ 48 Gros<\/td>\n<td width=\"95\">23 kilate &#8211; 958 Milesima<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">72<\/td>\n<td>3,4gr<\/td>\n<td width=\"95\">Erremediorik ez<\/td>\n<td width=\"158\">Erremediorik ez<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"97\"><strong>Urrezko Nabarroak &#8211; Dukatak 1487-1493<\/strong><\/td>\n<td width=\"95\">53 Gros<\/td>\n<td width=\"95\">22.5 Kilate &#8211; 937.5 Milesima<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">72<\/td>\n<td>3,4gr<\/td>\n<td width=\"95\">Erremediorik ez<\/td>\n<td width=\"158\">Erremediorik ez<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"97\">Grosa 1481-1484<\/td>\n<td width=\"95\">16 Kornado &#8211; 32 diru<\/td>\n<td width=\"95\">4 diru 3 grano &#8211; 343 Milesima<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">88<\/td>\n<td width=\"95\">2,78<\/td>\n<td width=\"95\">3 Grano<\/td>\n<td width=\"158\">Pieza bat Marko batean<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"97\">Gros Erdia 1481-1484<\/td>\n<td width=\"95\">8 Kornado &#8211;\u00a0 16 diru<\/td>\n<td width=\"95\">4 diru 3 grano &#8211; 343 Milesima<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">176<\/td>\n<td width=\"95\">1,39<\/td>\n<td width=\"95\">3 Grano<\/td>\n<td width=\"158\">Bi Pieza Marko batean<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"97\">Kornadoa 1482-1485<\/td>\n<td width=\"95\">2 Diru Beltz<\/td>\n<td width=\"95\">15 Grano &#8211; 50 Milesima<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">256<\/td>\n<td width=\"95\">0,95<\/td>\n<td width=\"95\">Grano bat<\/td>\n<td width=\"158\">2 pieza Lanketa Ontza batean (16 Pieza Markoan)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"97\"><strong>Kornadoa 1487-1493<\/strong><\/td>\n<td width=\"95\">2 Diru Beltz<\/td>\n<td width=\"95\">11 Grano &#8211; 38 Milesima<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">256<\/td>\n<td width=\"95\">0,95<\/td>\n<td width=\"95\">Grano bat<\/td>\n<td width=\"158\">3-4 pieza Lanketa Ontza batean (24-32 Pieza Markoan)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"97\">Diru Beltzak &#8211; Kornado erdiak 1483-1485<\/td>\n<td width=\"95\">Diru bat<\/td>\n<td width=\"95\">8 Grano &#8211; 27 Milesima<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">352<\/td>\n<td width=\"95\">0,69<\/td>\n<td width=\"95\">Grano bat<\/td>\n<td width=\"158\">4\u00a0 pieza Lanketa Ontza batean (32 Pieza Markoan)<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"97\"><strong>Diru Beltzak &#8211; Kornado erdiak 1487-1493<\/strong><\/td>\n<td width=\"95\">Diru bat<\/td>\n<td width=\"95\">6 Grano &#8211; 20.8 Milesima<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">352<\/td>\n<td width=\"95\">0,69<\/td>\n<td width=\"95\">Grano bat<\/td>\n<td width=\"158\">4 pieza Lanketa Ontza batean (32 Pieza Markoan)<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: center;\">Frantzisko Febo eta bere ondorengoen lehen txanponaldiaren txanpon sistema egituraren laburpena<\/p>\n<p>Urrezko txanponek, Frantzisko Feboren izenean landutakoen pisu berbera, baino kilate erdi urre zilegitasun gutxiago zuten. Aurrekoak dukat zahar bezala izendatzen baziren, honakoak dukat berri edo aurreko pasartean ageri den bezala, <strong>urrezko naboarroen<\/strong> izena jaso zuten. Urrezko txanpon hauen baliokidetasuna 12 kornadotako 53 grosetan ezarri zen lehen txanponaldi guzti honetan zehar, hau da 5 libera eta 6 sueldotan. Frantzisko Feboren dukat zaharrei berriz 56 grosetako balioa ematen zitzaien, hau da 5 libera eta 12 sueldo.<\/p>\n<p>Urrezko txanponen kasuan ordainketa kontuak errazak ziren, ez zen hemen inongo tolerantziarik. Merkatariek ekarritako hogeitabi t\u2019erdi kilatetako urre marko bakoitzeko, 72 txanpon landu behar ziren. Merkatariek txapondutako urrezko 70 txanpon jasoko lituzkete eta gainerako biak, bata erregetxearentzat se\u00f1oriaje moduan eta bestea txanponetxeburuarentzat, lanketa kostuen ordainetan.<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Izena<\/strong><\/td>\n<td><strong>Txanpon kopurua \/ Lanketa Marko Batean<\/strong><\/td>\n<td><strong>Se\u00f1oriajea<\/strong><\/td>\n<td><strong>Lanketa Kostuak<\/strong><\/td>\n<td><strong>Merkatarien Ordaina<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Urrezko Nabarroak &#8211; Dukaten pisuan eginak<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">72<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">1<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">1<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">70<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: center;\">Urrezko txanponen lanketaren emariaren banaketa<\/p>\n<p>Landutako urrezko txanponen kontuak begiratu ezkero honako laburpena egin dezakegu:<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>1487<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\"><strong>1488<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\"><strong>1489<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\"><strong>1490<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\"><strong>1491<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\"><strong>1492<\/strong><\/td>\n<td style=\"text-align: center;\"><strong>1493<\/strong><\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Osora<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Nabarro Kopurua<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">10964.25<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">16105.35<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">16155.75<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">13020.94<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">8892.51<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">11955.64<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">21369.15<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">98463.58<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Lanketa Markoak<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">152.28<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">223.64<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">224.18<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">180.70<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">123.42<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">165.86<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">296.66<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">1366.74<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Lanketa Urre Markoak<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">142.76<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">209.66<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">209.83<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">169.32<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">115.32<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">154.86<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">277.51<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">1279.26<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Senyoriaje Diru Emaria<\/td>\n<td>807L 1S 10D<\/td>\n<td>1185L 05S 01D<\/td>\n<td>1188L 03S 07D<\/td>\n<td>957L 14S 09D 0.5OBL<\/td>\n<td>654L 05S 10D<\/td>\n<td>879L 02S 00D<\/td>\n<td>1572L 05S 07D<\/td>\n<td>7243L 18S 08D 0.50OBL<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Balioa (grosetan)<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">53<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">53<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">53<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">53<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">53<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">53<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">53<\/p>\n<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: center;\">Urrezko txanponen lanketa kopurua eta zerga emaria<\/p>\n<p>Ikus dezakegunez, zazpi urte hauetan orotara 98.463 urrezko txanpon ale inguru landu ziren. Kopururik handiena 1493. urtean landu zen (21.370 ale inguru). Orotara <strong>313,1 kgr<\/strong> urre erabili ziren nabarroen lanketan, aurreko erregealdiaren 4800 ale eta 13 kgr urre eskaxak baino dexente gehiago. Urrezko txanpon hauek sortzen zuten se\u00f1oriaje zerga sarrerak oso garrantzitsuak ziren konparatiboki, 7243 libera baino gehiagokoak.<\/p>\n<p>Urrezko ale hauen txanponketa kontuek erakusten duten sarrera adibidezko bat honako hau da:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1843\" height=\"943\" class=\"wp-image-1928\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-5.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-5.png 1843w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-5-300x153.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-5-1024x524.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-5-768x393.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-5-1536x786.png 1536w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-5-250x128.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-5-550x281.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-5-800x409.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-5-352x180.png 352w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-5-586x300.png 586w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-5-977x500.png 977w\" sizes=\"auto, (max-width: 1843px) 100vw, 1843px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako errege artxibategiaren adeitasuna AGN, 164. Kaxaren 22. Dokumentuaren azpisarrera<\/p>\n<p><em>Recepta del seynoriage del oro q se ha batido en la casa dla moneda comenzando laprima delibranza a XXIIII dias de Marzo del Ayno MCCCCLXXXVII<\/em><\/p>\n<p><em>Primo por una delibranza q a XXIIII de Marzo del ayno MCCCCLXXXII fizo el dcho Martin d\u2019aoiz mtro de la dcha moneda de XX marquos V onzas de oro q fueron batidos en la casa dla dcha moneda los quales bistos en rieles antes de hobrar por miguel despynal, mayor de edad, ensayador, y despues en ese dia en hobra fecha indiquo a la ley de XXII quarats et medio et fueron de talla en el peso a LXXII piezas de oro en el marquo de obra, pa el seynoriage de la qual delibro el dcho mtro al goarda a una pieza de oro por marquo de hobra por el derecho dela seynoria q son XX piezas de oro et medio et medio quartillo q a V libras VI sueldos por pieza montan&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;\ud83e\udc6a CVIIII libera VI sueldo III diru<\/em><\/p>\n<p>Frantzisko Feboren kasuan, urrezko hiru txanpon ale iritsi zaizkigu gure egunetaraino; nabarroen kasuan, eta landutako ale kopuruak gonbaratuta, Frantziskorenak baino ale gehiago ezagutzen ditugu.<\/p>\n<p>Urrezko nabarro ale hauek bi multzotan sailkatu daitezke, Iba\u00f1ez Artica maisuak egiten duenaren arabera. Lehen multzoa, aurkian koroa eta errege bikotearen aurpegi haundiagoak aurkezten dituzten aleek osatzen dute; bigarren multzoa berriz, koroa eta aurpegi txikiagoak dituzten aleek. Multzo bakoitzaren barne, aurki edo ifrentzuan iruditextu desberdinak dituzten ale desberdinak aurki ditzazkegu.<\/p>\n<p>Lehen multzoari dagozkien sei ale aurkitu ditut oraingoz eta ondorengoan aurkezten dira.\u00a0 Orotara, bi multzoen artean, hamar ale, eta hona hemen aurkitutako ale guzti horien argazkiak:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1667\" height=\"851\" class=\"wp-image-1929 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-6.jpeg\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-6.jpeg 1667w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-6-300x153.jpeg 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-6-1024x523.jpeg 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-6-768x392.jpeg 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-6-1536x784.jpeg 1536w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-6-250x128.jpeg 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-6-550x281.jpeg 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-6-800x408.jpeg 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-6-353x180.jpeg 353w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-6-588x300.jpeg 588w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-6-979x500.jpeg 979w\" sizes=\"auto, (max-width: 1667px) 100vw, 1667px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako urrezko txanpona &#8211; 3,44 gr \u2013 22,5 kilatetako edukia (937,5 milesima)- Caballero de las Yndias bilduma \u2013 18.900 EUR Errematea \u2013 Lehen multzoko alea<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Encontr\u00f3: <strong>REGES: IOHS: KA(TH)EA:NAVARRE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: SIT:NOME:DOMIN<strong>E:BENEDI<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>AUREO &amp; CALIC\u00d3, SUBASTA 218-3, LOT 1665 22.10.2009<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1427\" height=\"629\" class=\"wp-image-1930 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-7.jpeg\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-7.jpeg 1427w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-7-300x132.jpeg 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-7-1024x451.jpeg 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-7-768x339.jpeg 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-7-250x110.jpeg 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-7-550x242.jpeg 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-7-800x353.jpeg 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-7-408x180.jpeg 408w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-7-681x300.jpeg 681w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-7-1134x500.jpeg 1134w\" sizes=\"auto, (max-width: 1427px) 100vw, 1427px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako urrezko txanpona &#8211; 3,40 gr \u2013 23mm diametroa \u2013 22,5 kilatetako edukia (937,5 milesima)- Yesqueros Plazako Altxorra \u2013 Murtziako Santa Clara Museoan Ikusgai \u2013 Lehen multzoko alea<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Encontr\u00f3: <strong>REGES: IOHS: KATHEA:NAVARRE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: SIT:NOME<strong>N<\/strong>:DOMIN<strong>I:BENEN<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Murtziako Gobernuaren eta Santa Klara Museoaren adeitasuna 09.08.2024<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1431\" height=\"697\" class=\"wp-image-1931\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-8.jpeg\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-8.jpeg 1431w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-8-300x146.jpeg 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-8-1024x499.jpeg 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-8-768x374.jpeg 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-8-250x122.jpeg 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-8-550x268.jpeg 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-8-800x390.jpeg 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-8-370x180.jpeg 370w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-8-616x300.jpeg 616w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-8-1027x500.jpeg 1027w\" sizes=\"auto, (max-width: 1431px) 100vw, 1431px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako urrezko txanpona &#8211; 3,34 gr, 22,3mm diametroa \u2013 22,5 kilatetako edukia (937,5 milesima) \u2013 8.750 EUR Errematea &#8211; Lehen multzoko alea<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Encontr\u00f3: <strong>REGES: IOHS: KA(TH)EA:NAVARRE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: SIT:NOME<strong>N<\/strong>:DOMIN<strong>I:BENE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>JES\u00daS VICO, SUBASTA 169, LOT 230 26.06.2024<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2069 size-large\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-MAN-1024x463.png\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"463\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-MAN-1024x463.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-MAN-300x136.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-MAN-768x347.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-MAN-1536x695.png 1536w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-MAN-2048x926.png 2048w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-MAN-250x113.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-MAN-550x249.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-MAN-800x362.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-MAN-398x180.png 398w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-MAN-663x300.png 663w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-MAN-1105x500.png 1105w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako urrezko txanpona \u2013 3,40gr, 22,6mm diametroa (5h)\u2013 22,5 kilatetako edukia (937,5 milesima)- Madrilgo Arkeologi Museo Nazionala (MAN 106-536) \u2013 Lehen multzoko alea<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Encontr\u00f3:\u00a0<strong>REGES: IOHS: KATHEA:NAVARRE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: SIT:NOME<strong>N<\/strong>:DOMIN<strong>I:BEN<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Madrilgo Arkeologi Museo Nazionalaren adeitasuna<\/p>\n<p>Orainarte ikusitako lau ale hauek aurki aldeko pila edo trokel berbera izan zuten txanponketa prozesuan, ez ordea ifrentzu aldekoa. Datu hau esanguratsua da.<\/p>\n<p>Lehen multzoko ondorengo beste ale honek ordea, ez du ez pila ez trokel berdinik partekatzen. <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1378\" height=\"694\" class=\"wp-image-1932 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-9.jpeg\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-9.jpeg 1378w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-9-300x151.jpeg 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-9-1024x516.jpeg 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-9-768x387.jpeg 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-9-250x126.jpeg 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-9-550x277.jpeg 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-9-800x403.jpeg 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-9-357x180.jpeg 357w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-9-596x300.jpeg 596w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-9-993x500.jpeg 993w\" sizes=\"auto, (max-width: 1378px) 100vw, 1378px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako urrezko txanpona &#8211; 3,41gr \u2013 22,5 kilatetako edukia (937,5 milesima) \u2013 16.000 CHF Errematea &#8211; Lehen multzoko alea<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Encontr\u00f3: <strong>IHS: KATHEA:NAVARRE:REG S<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: SIT:NOMEN:DOMIN<strong>I:BE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>NUMISMATICA GENEVENSIS, AUCTION 10, LOT 236 03.12.2018<\/strong><\/p>\n<p>Lehen multzoko seigarren eta azken ale bat Javier Bergua bildumaren alea da. Bere argazkia &#8220;Historia de la Moneda de Navarra&#8221; (1991, Herper Argitaletxea) liburuan ageri da eta honako hau litzateke.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2072 size-large\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-J-Bergua-Bilduma-1-1024x543.png\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"543\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-J-Bergua-Bilduma-1-1024x543.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-J-Bergua-Bilduma-1-300x159.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-J-Bergua-Bilduma-1-768x407.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-J-Bergua-Bilduma-1-1536x815.png 1536w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-J-Bergua-Bilduma-1-2048x1087.png 2048w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-J-Bergua-Bilduma-1-250x133.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-J-Bergua-Bilduma-1-550x292.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-J-Bergua-Bilduma-1-800x424.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-J-Bergua-Bilduma-1-339x180.png 339w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-J-Bergua-Bilduma-1-565x300.png 565w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Katalina-eta-Juan-Nabarroa-J-Bergua-Bilduma-1-942x500.png 942w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako urrezko txanpona &#8211; Pisu eta diametro daturik ez &#8211; Lehen multzoko alea<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Aurkia: &#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: &#8230;&#8230;&#8230;&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Javier Bergua Bilduma &#8211; Miguel Ibanez Artica argazkia<\/p>\n<p>Ale honen ertzak erabat muxarratu eta ebakiak dira. Aurki edo ifrentzu aldeko iruditextuen irakurketa ezinezkoa da.<\/p>\n<p>Bigarren multzoaren ondorengo beste lau ale aurkitu ditut. Kasu honetan, ez da pila edo trokel berdinen arrastorik. Ale gehiago izango dira ziurrenik ere, eta sarrera honetan jarriko ditugu azaltzen diren einean.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"612\" class=\"wp-image-1933 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-10.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-10.png 1200w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-10-300x153.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-10-1024x522.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-10-768x392.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-10-250x128.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-10-550x281.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-10-800x408.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-10-353x180.png 353w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-10-588x300.png 588w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-10-980x500.png 980w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako urrezko txanpona &#8211; 3,38 gr \u2013 22,5 kilatetako edukia (937,5 milesima) \u2013 15000 EUR Errematea &#8211; Bigarren multzoko alea<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Encontr\u00f3: <strong>IOHANES: KATHERINA:R:NAVARRE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: SIT:NOMEN:DOMIN<strong>I:BENE.D<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>AUREO &amp; CALIC\u00d3, SUBASTA 275, LOT 99 10.03.2016<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1934 alignnone\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-11.png\" width=\"1203\" height=\"581\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-11.png 828w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-11-300x145.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-11-768x371.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-11-250x121.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-11-550x266.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-11-800x386.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-11-373x180.png 373w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-11-621x300.png 621w\" sizes=\"auto, (max-width: 1203px) 100vw, 1203px\" \/><\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1428\" height=\"720\" class=\"wp-image-1935\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-12.jpeg\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-12.jpeg 1428w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-12-300x151.jpeg 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-12-1024x516.jpeg 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-12-768x387.jpeg 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-12-250x126.jpeg 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-12-550x277.jpeg 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-12-800x403.jpeg 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-12-357x180.jpeg 357w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-12-595x300.jpeg 595w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-12-992x500.jpeg 992w\" sizes=\"auto, (max-width: 1428px) 100vw, 1428px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako urrezko txanpona &#8211; 3,33 gr \u2013 22,5 kilatetako edukia (937,5 milesima) \u2013 Huntington bildumako ale ohia; konpondutako zuloa \u2013 3600 EUR Errematea, Nafarroako Museoak Eskuratua &#8211; Bigarren multzoko alea<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Encontr\u00f3: <strong>I(HO)NES : KATERINA : REGS : NAVARR<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: SIT:NOMEN BENED<strong>IE \u00b7 CTVM<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>TAULER &amp; FAU SUBASTAS, AUCTION 144, LOT 1314 24.06.2024<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1429\" height=\"753\" class=\"wp-image-1936 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-13.jpeg\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-13.jpeg 1429w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-13-300x158.jpeg 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-13-1024x540.jpeg 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-13-768x405.jpeg 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-13-250x132.jpeg 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-13-550x290.jpeg 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-13-800x422.jpeg 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-13-342x180.jpeg 342w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-13-569x300.jpeg 569w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-13-949x500.jpeg 949w\" sizes=\"auto, (max-width: 1429px) 100vw, 1429px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako urrezko txanpona &#8211; 3,38 gr \u2013 22,5 kilatetako edukia (937,5 milesima) \u2013 Frantziako Biblioteka Nazionalaren gortesia &#8211; Bigarren multzoko alea<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Encontr\u00f3: <strong>IOHANES: KATHERINA:R:NAVARRE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: SIT:NOMEN:DOMIN<strong>I:BENED<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Frantziako Biblioteka Nazionala<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-1981\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Urrezko-Nabarroa-Instituto-de-Valencia-de-Don-Juan-1024x471.png\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"471\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Urrezko-Nabarroa-Instituto-de-Valencia-de-Don-Juan-1024x471.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Urrezko-Nabarroa-Instituto-de-Valencia-de-Don-Juan-300x138.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Urrezko-Nabarroa-Instituto-de-Valencia-de-Don-Juan-768x353.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Urrezko-Nabarroa-Instituto-de-Valencia-de-Don-Juan-1536x706.png 1536w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Urrezko-Nabarroa-Instituto-de-Valencia-de-Don-Juan-250x115.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Urrezko-Nabarroa-Instituto-de-Valencia-de-Don-Juan-550x253.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Urrezko-Nabarroa-Instituto-de-Valencia-de-Don-Juan-800x368.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Urrezko-Nabarroa-Instituto-de-Valencia-de-Don-Juan-392x180.png 392w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Urrezko-Nabarroa-Instituto-de-Valencia-de-Don-Juan-653x300.png 653w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Urrezko-Nabarroa-Instituto-de-Valencia-de-Don-Juan-1088x500.png 1088w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Urrezko-Nabarroa-Instituto-de-Valencia-de-Don-Juan.png 1767w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako urrezko txanpona &#8211; 22,5 kilatetako edukia (937,5 milesima) \u2013 Instituto de Valencia de Don Juan erakundearen gortesia &#8211; Bigarren multzoko alea<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Encontr\u00f3: <strong>IOHANES: KATHERINA:R:NAVARE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: SIT:NOMEN:DOMIN<strong>I:BE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Instituto de Valencia de Don Juan<\/p>\n<p>Bukatu aurretik, urrezko nabarro edo dukat hauen izenari buruz hitz egin nahiko nuke.<\/p>\n<p>XX. mende bukaerako lanetatik abiatuz, dukat, nabarro eta erreal izena eman izan zaie errege aurpegiak aurkezten dituzten urrezko ale hauei. Orain dela egun gutxitako <a href=\"https:\/\/www.navarra.es\/es\/-\/nota-prensa\/el-museo-de-navarra-adquiere-tres-monedas-navarras-de-epoca-medieval#:~:text=El%20Museo%20de%20Navarra%20ha,lo%20largo%20del%20a%C3%B1o%202025.\">Nafarroako Gobernuaren prentsa oharrak\u00a0<\/a>ere era berean izentzen zituen. Baina nik aztertu dudan dokumentu guztietan, ale hauek dukat edo nabarroen izena jasotzen dute soilik, ez dute urrezko errealen izenik jasotzen. Urrezko errealen izena, 1495. urtetik aurrera landuko diren 22 kilatetako txanpon berriei ematen zaie, hauek ez dute errege bikotearen aurpegirik aurkezten, eta aurreko Juan II erregearen urrezko erreal edo ezkutuen itxura berdina jasotzen dute. Txanpon bakoitza bere jatorrizko izenpean izendatzeko garaia bada!!<\/p>\n<p>Lehen lanketa hauek Frantziskoren lanketen jarraipena dira eta erregetxe berriaren legitimazio ahaleginarekin lotu behar ditugu. Koroaketaren ondoren, 1494. eta ondorengo urteen igaroan, erregetxea Nafarroan finkatzen da ein on batean, eta iruditeria berria hedatzen du bere txanponetan, aurreko erregetxearekin (Evreux-tarrekin, Juan II. berak egin bezala) jarraipena erakusten duen iruditeria.<\/p>\n<p>Zilarrezko txanponei begiratzen badiegu, lehen txanponaldi honek ez du aurreko erregealdian landutako gros edo gros erdien lanketa aztarnarik. Nafarroan landutako balio ertainetako gros-en ordez, garaiko dokumentuek Biarnoko blanka eta batez ere Bretainatik etorritako Tarja deitutako txanponen uholdea isladatzen dute.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"589\" class=\"wp-image-1944 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-14.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-14.png 1200w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-14-300x147.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-14-1024x503.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-14-768x377.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-14-250x123.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-14-550x270.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-14-800x393.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-14-367x180.png 367w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-14-611x300.png 611w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-14-1019x500.png 1019w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Bretaniako Anna Dukesaren (1488-1491) izeanean landutako Bretainako Tarja txanpona<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Aurkia: AnnA: BRITOnVm: DVCISSA:R<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: SIT: nOmEn: DnI: BEnEDICTVm<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>CGB.FR, E-MONNAIES D\u00c9CEMBRE 2014, LOT 338531 03.12.2014<\/strong><\/p>\n<p>Gabriel, Avesnes-eko Jaun eta Labrit-eko Alain-en semea, Nafarroako erregeordearen ordezkariak, hala adierazten du, 1492. urteko apirilak 10.ean, Lizarrako gorteen gomendioz argitaratutako txanponen balio eta zirkulazioaren buruzko ordenantzan:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1949 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-15.jpeg\" width=\"1194\" height=\"1641\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-15.jpeg 1118w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-15-218x300.jpeg 218w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-15-745x1024.jpeg 745w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-15-768x1056.jpeg 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-15-250x344.jpeg 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-15-550x756.jpeg 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-15-800x1100.jpeg 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-15-131x180.jpeg 131w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-15-364x500.jpeg 364w\" sizes=\"auto, (max-width: 1194px) 100vw, 1194px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako errege artxibategiaren adeitasuna AGN, 164. Kaxaren 28. Dokumentuaren lehen orrialdea<\/p>\n<p>\u201c<em>Gabriel lugart. a todos quienes las presentes beran e oyran salut fazemos saber q por los tres estados deste dcho Regno q estan congregados en cortes generales en esta ciudad de Estella nos ha seydo referido deziendo que ellos privando e negociando en bien de la cosa publica han seydo reconfirmados tanto por los guardas ensayadores e maestros de la moneda de la Ciudad de Pamplona como por los que por evydente experiencia han bisto y behen de cada dia como <\/em><strong><em>en todo este dcho Reyno andan e cursan moneda de diversas maneras de menor balor e demmy (demasiada) baja ley<\/em><\/strong><em> por la qual causa toda la moneda de oro contan en mucho mas precio q es su balor en gran desviacion e dayno comun de todo este dcho Reyno <\/em><strong><em>y lo q peor es agora de nuebo ban trayendo tarjas nuebas fechas en Bretagna a precio de seze cornados las quales experimentadas por los dchos maestros han fallado q con la quarte parte no balen tanto como las baquetas de Bearne<\/em><\/strong><em>.(\u2026)<\/em> <em>e costense las monedas en su devydo balor portanto q se donaron e rizibidas deste su dcho Reyno q en este medio las mon de oro q en el corran hayan de baler a los precios segnyoriales<\/em><strong><em>. Et asaber florin doro quarent groses, castellanos doro setentados groses, ducado viejo cinquenta sey groses, ducado nuebo cinquonta tres groses, Real y escudo biejo seisenta grosses, escudo de la baqueta o del sol cinquenta dos groses, escudos ???? groses, florin del rhin treinta seis groses<\/em><\/strong><em>, entiendese todo lo sobre dcho seyendo de buen oro e peso moneda en su ley et q las antedchas tarjas nuebas de Bretagnya no se haya de tomar ??? prio assin qe porellas no se faga mas danyo y el que lo grajo fiziere en dar ny tomar dchas monedas de oro en mas balor delo q sobre dcho es o alguna della o las dchas tarjas tomase en ningun principio seyendose probado encorra por cada begada em pena de XXV libras de la qual pena sean las XX libras pael procurador fiscal e las V libras pael acusador.(\u2026)<\/em> <em>Dado en la ciudad de P el sello de la chanciell a X de Abril de LXXXXII<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>Agindu honek Bretainako Tarja txanpon hauen erabilera debekatu zuen; baina era berean bertako eta inguruko erresumetako garai hartako urrezko txanponen arteko truke balioa erakusten digu. Kanpoko txanpon hauen artean, Gaztelako kasteilanoak aipatzen dira, bertako urrezko nabarroen eredutzat hartu ziren Pernando eta Isabelen Gaztelako txanponak:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1429\" height=\"713\" class=\"wp-image-1950 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-16.jpeg\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-16.jpeg 1429w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-16-300x150.jpeg 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-16-1024x511.jpeg 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-16-768x383.jpeg 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-16-250x125.jpeg 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-16-550x274.jpeg 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-16-800x399.jpeg 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-16-361x180.jpeg 361w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-16-601x300.jpeg 601w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-16-1002x500.jpeg 1002w\" sizes=\"auto, (max-width: 1429px) 100vw, 1429px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Pernando eta Isabel, Gaztela eta Aragoiko erregeen izenean landutako Gaztelako urrezko Kasteilanoa \u2013 4,56gr \u2013 Sevilla-ko txanponetxea<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Aurkia: + QVOS : DEVS : CONIVNGIT : hOMO : NON : SE\u00b7<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: \u00a0+ FERNANDVS : ET : ELISABENT : REX : ET :<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>TAULER &amp; FAU SUBASTAS, AUCTION 145, LOT 188 25.06.2024<\/strong><\/p>\n<p>Kasteilano hauen pisu eta urre zilagitasuna bertako nabarroena baino handiagoa zen. Honen ondorioz, txanpon hauen truke balioa, 72 hamabi kornadotako grosetan ezarri zen, bertako nabarroek 53 grosetako balioa zuten bitartean (Frantzisko Feboren Dukat zaharrek 56 grosetako eta Biarnoko Ezkutuek 52 grosetako truke balioa erakusten zuten era berean).<\/p>\n<p>Halaber, kastelaino hauei begiratu ezkero, haien ikonografia bertako nabarroen berbera zela ikus dezakegu, aurkian nabarmendu eta sendotu nahi zen errege eta erreginaren irudia eta ifrentzuan, beste behin sendotu beharreko errege etxearen armarria (Nafarroa eta Evreux gure kasuan).<\/p>\n<p>Baina zer lotura zen Bretaina eta Nafarroako erreinuaren artean, eta zerk eragin zezakeen Bretainako tarja hauen agerpena Nafarroan? Labriteko Alain, Nafarroako errege ordezkari eta gobernadorea, Bretainako \u201cgerrate zoroa\u201d-n katiatua ibili zen 1485 eta 1488 urteen artean, baita geroago ere 1491. urterarte, lehenago aipatutako Anna Dukesa oinordekoaren Duke ezkon-hautagai bezala. Azkenean, Anna Frantziako erregearekin ezkondu zen, baina urte hauetan zehar Nafar, Gaskoin eta Biarnotarrek tarja ugari ekarri zituzten bere herrietara, bertako txanponak ordezkatuz eta gorteen ardura piztuz.<\/p>\n<p>Alain berak, tarja ugariren etorrerarekin zerikusia izan zuen ziurrenik, eta berarentzat onuragarria zen truke balioa ezarriko zuen hasiera batean. Bretainako tarja hauen balioa Feboren grosek eta Biarnoko blanka edo zuriek jaso zuten berbera zen, hamasei kornado edo hogeitamabi diru beltzetakoa (negreteak) alegia. Hainbesteko eragina izan zuten, non Nafarroako txanpon ertainek tarja izena jasoko duten garai honetatik aurrera (sezen izena ere jasotzen zuten arren, hamasei kornadotako balioaren eraginez).<\/p>\n<p>Azter ditzagun orain landutako kornado ale hauen goraberak.<\/p>\n<p>Kornado lanketek se\u00f1oriaje kontuetan azaltzen dituzten sarreretako bat, hemen azaltzen den honako hau da, 1487. urteari dagokion lehen kornado lanketa alegia. Ba ditu xehetasun interesgarri pare bat:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1303\" height=\"656\" class=\"wp-image-1951 alignnone\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-17.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-17.png 1303w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-17-300x151.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-17-1024x516.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-17-768x387.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-17-250x126.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-17-550x277.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-17-800x403.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-17-358x180.png 358w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-17-596x300.png 596w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-17-993x500.png 993w\" sizes=\"auto, (max-width: 1303px) 100vw, 1303px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako errege artxibategiaren adeitasuna AGN, 164. Kaxaren 22. Dokumentuaren azpisarrera<\/p>\n<p><em>Recepta del seynoriage delos cornados a\u00f1o LXXXVII<\/em><\/p>\n<p><em>Primo a IIII de abril del ayno MCCCCLXXXVII por una delibranza q el dcho Martin d\u2019Aoyz maestro de la moneda fizo de CCXXII marquos et I Onzas de cornados q fecho ensay a copela por Myguel despinal ensayador contuvieron a la ley de X granos argent fin et de talla fueron al peso a VIII quadernas y I cornado en la onza que seg\u00fan la ley LXXXXII dineros XIII granos 1\/4 de fin que son VII sueldos VIII dineros XIII granos argent fin et pa el dcho del senynoriaje delibro el dcho maestro a XXX sueldos por sueldo de ley q montan -&gt; XI Libera XI Sueldo IIII Diru<\/em><\/p>\n<p>Hau da, 1487. urteko apirilak 4.an Martin de Aoiz txanponetxeburuak landutako 222 marko eta ontza bat kornado aleen emaitza entregatu zuen, eta hauek Miguel de Espinal entsegaitzaileak <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Cupellation\">kopela bidez<\/a> entsegatu zituen, hamar granotako zilar legea suertatuz. Sortutako txanpon kopurua, lanketa ontza bakoitzeko 8 kuaderna eta pieza batekoa izan zen, hau da ((8*4) + 1 ) = 33 ale ontza batean eta 33*8 = 264 ale lanketa marko bakiotzean; hau da, kontu sarrera honetan 222,125*264= 58.641 kornado ale landu ziren orotara. Txanponketa legearen arabera, kornadoek hamaika granotako zilar eduki nominala izan arren, kontuek isladatzen duten moduan, lanketa guztiek grano batetako erremedioa profitatu zuten eta hamar granotako zilar eduki honen arabera ordaindu zituen Martinek bere se\u00f1oriaje zergak.<\/p>\n<p>Se\u00f1oriaje zerga 30 sueldotakoa zen erabilitako zilar garbi marko bakoitzeko, aurreko erregealdian izandakoaren berbera.<\/p>\n<p>Landutako marko kopurua hamar granoez biderkatu ezkero, 2221.25 grano aterako litzaizkiguke, hau da, diru eta granoetara pasa ezkero, kontuek azaldutako 92 diru eta 13,25 grano. Kopuru honi beste buelta bat eman ezkero, landutako kornadoek 7 sueldo, 8 diru eta 13 granotako zilar kantitatea erabili omen zuten. Hau nahiko interesgarria da, zeren 222,125 lanketa marko hauek, baitan zuten 10 granotako zilar edukiarekin (222,125*1\/12*10\/24) = 7,7126 erabilitako zilar garbi marko kopurua eman beharko ligukete. Zilar erabilera kopuru hau pisu kantitate bat da eta marko, ontza eta horrelakoetan azaldu beharko litzateke, baina hauen ordez sueldo, diru eta granoetan azaltzen da, non sueldo bat pisu marko bat zen (sueldo de ley), 12 dirutan zatibanakatzen zen eta diru bat berriz, 24 granotan. 7,7126 marko hauek oinarri honetara pasa ezkero, 7 sueldo 8 diru eta 13,5 grano emango lizkiguke, zehatzki kontuetan agertzen den moduan (beno egiazki, grano erdi batetako erroreaz). Erabilitako zilar kopurua jakina zenez, dagokion se\u00f1oriaje zerga errazki kalkulatu daiteke. Sueldo edo zilar garbi marko bakoitzari 30 sueldotako zerga bazegokion, kalkulu azkar batek 11 libera 11 sueldo eta 4 dirutako zerga emaria sortu zela erakutsiko digu, kontuek azaldutako zenbaki berbera.<\/p>\n<p>Ikus dezagun orain zein diru emari sortzen zuen kornadoetan lantzen zen zilar garbi marko batek, hamar granotako zilar edukia eta lanketa marko bakoitzeko 256 aletako emari nominala hartu ezkero:<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Izena<\/strong><\/td>\n<td><strong>Zilar Marko batetik sortutako Lanketa Markoak (10 grano)<\/strong><\/td>\n<td><strong>Zilar Marko batetik sortutako Txanpon Kopurua (256 ale)<\/strong><\/td>\n<td><strong>Se\u00f1oriajea<\/strong><\/td>\n<td><strong>Lanketa Kostuak<\/strong><\/td>\n<td><strong>Merkatarien Ordaina<\/strong><\/td>\n<td><strong>Guztira<\/strong><\/td>\n<td><strong>Zilar Marko batetik sortutako diru emaria<\/strong><\/td>\n<td><strong>Arrazoituko gabeko diru emariaren desberdintasuna<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kornadoak<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">28.8<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">7373<\/p>\n<\/td>\n<td>30 Sueldo<\/td>\n<td>????? -50 Sueldo?<\/td>\n<td>?????-39 Libera?<\/td>\n<td>42 Libera?<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">61L 8S 9D<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">19L 8S 9D?<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: center;\">Zilar garbi marko batek eman zezakeen emari monetarioa kornadoetan<\/p>\n<p>Katalina eta Juan-en lehen txanponaldi honetako zilar garbiaren prezioaren datu zehatzik ez dugu. Era berean, lanketa kostuak ere ezezagunak dira. Frantzisko Feboren erregealdiko 30 sueldotako zilar se\u00f1oriaje prezioa eta txanponetxeko goi arduradunen soldatak bere hortan mantendu baziren, lanketa kostuak aurreko erregealdiko 50 sueldotan mantendu zirela pentsatzera iritsi gaitezke. Merkatariek jasotzen zuten zilar garbi marko baten ordaina ezezaguna bazaigu ere, aurreko erregealdiko 28 liberatan ez zen ziurrenik mantendu. Bigarren txanponaldiko lanketen egitura prestatzen ari zirenean, 1492. urte aldera, zilarra 39 libera (26 kontaketa florin) baino gutxiagotan erostea ezinezkoa zela aipatzen da. Bigarren txanponaldiko arauteriak berriz, 37 libera eta 10 sueldotan ezarri zuen zilar garbiaren ordainketa (25 kontaketa florin).<\/p>\n<p>Kopuru sorta hau aintzakotzat hartu ezkero, arrazoitu gabeko 19 libera t\u2019erdi inguruko diru ekarpena emango liguke. Kornado hauek aurreko erregealdikoek baino irabazi are haundiagoak ematen zituzten (19 libera t\u2019erdi vs 9 libera).<\/p>\n<p>Baina goarda edo txanponetxeburuak, bigarren txanponketa sortaren lanketa prestaketetarako egindako lanetan agertzen dituen kalkuloak honako hauek dira (Nafarroako errege artxibategiaren 164. Kaxaren 28. Dokumentuan gordetzen dira eta 1492. urtean idatzita direla esan dezakegu).<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1952 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-18.png\" width=\"1194\" height=\"1134\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-18.png 611w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-18-300x285.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-18-250x237.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-18-550x522.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-18-190x180.png 190w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-18-316x300.png 316w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-18-527x500.png 527w\" sizes=\"auto, (max-width: 1194px) 100vw, 1194px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako errege artxibategiaren adeitasuna AGN, 164. Kaxaren 28. Dokumentuaren hamaseigarren orrialdea (8 Verso)<\/p>\n<p><em>Abis de los cornados segun la balor de la plata que es a XXXVIIII libras marquo de plata marcada de Pamplona o Paris<\/em><\/p>\n<p><em>Primo en bun marquo de plata de ley de XI dineros e nuebe granos ay CCLXXIII granos argent fin de los quales habra en cada marquo de obra de cornados a XI granos de ley que monta los granos sobre dichos en obra pa ligar XXIIII marquos e III quartos<\/em><\/p>\n<p><em>Item de los sobre dchos XXIIII marquos e III quartos en onzas se sacan de mermas y a la fundicion del maestro IIII onzas assibien palas mermas de los obreros en diez marquos buna onza o pa la las mermas del emblarquir con las mermas de los dchos obreros e IIII quartos onzas fundifibas<\/em><\/p>\n<p><em>Las mermas de los dchos obreros &#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212; &gt; X Onzas<\/em><\/p>\n<p><em>Asi ha de fazer el dcho maestro dela sobre dcha obra de cornados en net XXIII marquos y IIII Onzas y fara por onza VIIII quadernas al peso que los dchos XXIII marquos y medio montan &#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-&gt; LVI Libras VIII Sueldos<\/em><\/p>\n<p><em>Los cargos de la sobre dcha obra de cornados son los que se sigue los quales no se pueden escusar<\/em><\/p>\n<p><em>primo por el marquo de plata marcada de Pomp o Paris &#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;&gt; XXXVIIII libras<\/em><\/p>\n<p><em>Item XVI libras de cuyre pa la liga dela dcha plata que a II Sezenes montan &#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-&gt; IIII Libras VI sueldos<\/em><\/p>\n<p><em>Item a la senoria por su senyoriage por marquo de plata XV Sueldos &#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&gt; XV sueldos<\/em><\/p>\n<p><em>Item a los obreros que han de cortar a piezas por su brazaje a dos groses por marquo que los XXXIII marquos y medio montan&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&gt; IIII Libras XIIII sueldos<\/em><\/p>\n<p><em>Item a los monederos por monedar los dchos cornados a bun gros por marquo de hobra q monta &#8212;&#8212;&#8211;&gt; II libras VII sueldos<\/em><\/p>\n<p><em>Pal Maestro por sus trabajos como son aliar fundir e por el carbon consielos e carbon de los obreros tal e a bun pal blanqueo por todos los trabajos en lod dchos XXIII marquos e medio de obra alira &#8212;&#8212;&#8212;-&gt; V libras VI sueldos<\/em><\/p>\n<p><em>Suma toda la obra fecha &#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&gt; LVI libras VIII sueldos<\/em><\/p>\n<p><em>La qual sobre dicha obra de cornados sera a ley de onze granos por marquo de obra con bun grano de Remedio en la dcha ley e sera de talla a treinta seis cornados por onza e assi hubiese feblaje sota este peso sera el dicho feblaje pa la senorya assi bien en los remedios de la ley si los hubiere<\/em><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Izena<\/strong><\/td>\n<td><strong>Zilar Marko batetik sortutako Lanketa Markoak (11 grano)<\/strong><\/td>\n<td><strong>Zilar Marko batetik sortutako Txanpon Kopurua (288 ale)<\/strong><\/td>\n<td><strong>Se\u00f1oriajea<\/strong><\/td>\n<td><strong>Lanketa Kostuak<\/strong><\/td>\n<td><strong>Merkatarien Ordaina<\/strong><\/td>\n<td><strong>Guztira<\/strong><\/td>\n<td><strong>Zilar Marko batetik sortutako diru emaria<\/strong><\/td>\n<td><strong>Arrazoituko gabeko diru emariaren desberdintasuna<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kornadoak<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">23.5<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">6768<\/p>\n<\/td>\n<td>15 Sueldo<\/td>\n<td>16L 13S<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">39 Libera<\/p>\n<\/td>\n<td>56L 8S<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">56L 8S<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">&#8212;<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: center;\">Zilar garbi marko batek kontu ofizialetan ematen zuen emari monetarioa eta lanketa kostuak (1492. urteko apirilak 7, AGN, 164. Kaxaren 28. Dokumentua)<\/p>\n<p>Aurreko pasartea erabat interesgarria da. Kalkuluak hamaika granotako zilar edukiarekin eginak dira, baina kornado guztiak hamar granotako zilar edukiaren inguruan lantzen ziren. Lanketa marko batetik 288 ale (9 kuaderna) ateratzen zirela adierazten du, baina txanponketa kontuek 264 eta 280 ale artean ibili ohi dira (behin bakarrik agertzen da kontuetan marko bakoitzeko 288 ale landu izaneko lanketa sarrera bat).<\/p>\n<p>Zilar galdaketa eta aleazioaren ondorioz emandako murrizketen berri ematen da, fundizio eta zuriketaren galerak, handi xamarrak nire iritziz.<\/p>\n<p>Era berean, hainbat prezio eta kosturen berri ematen da. Kobre libra bakoitzak (kilo herenetik gora, Nafarroako liberak 372 gramo inguru bait zituen) bi sezen edo tarjatako prezioa zuen (32 diru edo 2 sueldo eta 8 diru sezen bakoitzak). Se\u00f1oriaje zergaren berri ematen du, baina kasu honetan 15 sueldotan finkatzen du, non txanponketa kontuek beti 30 sueldotan erakusten duten. Langileen eta txanponetxeburuaren kostu eta ordainak ere ageri dira, erabat interesgarria, non mailuz txanpontzen zuen langileak kospelak mozten zituenaren soldata erdia jasotzen zuen.<\/p>\n<p>Ikus dezagun ondoren, zazpi urte hauetan landutako kornado aleen kopuru orokorra:<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">1487<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1488<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1489<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1490<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1491<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1492<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1493<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">Orotara<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kornado Kopurua<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">291563.00<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">292693.00<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">404430.00<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">356287.00<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">643356.50<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">776258.00<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">684592.00<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">3449179.50<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Lanketa Markoak<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">1080.75<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1068.88<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1453.13<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1288.25<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">2335.69<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">2844.63<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">2464.00<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">12535.31<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Lanketa Zilar Markoak<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">37.55<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">37.11<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">50.59<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">45.32<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">84.13<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">104.62<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">85.56<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">444.87<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Senyoriaje Diru Emaria<\/td>\n<td>56L 5S 16D<\/td>\n<td>55L 12S 16D<\/td>\n<td>75L 13S 07D<\/td>\n<td>67L 02S 09D<\/td>\n<td>121L 12S 11D<\/td>\n<td>148L 03S 00D<\/td>\n<td>128L 06S 08D<\/td>\n<td>652L 18S 07D<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: center;\">Kornado txanponen lanketa kopurua eta zerga emaria<\/p>\n<p>Ikus daitekeenez, landutako kornado kopurua handia izan zen honako honetan, <strong>3.450.000 <\/strong>ale ingurutakoa zazpi urteren buruan. Lanketa urte bakoitzean aurreko erregealdi osoan baino kornado ale kopuru handiagoa landu zen. Kornado hauen lanketan <strong>109<\/strong> kilo zilar garbi inguru erabili ziren. Sortutako se\u00f1oriaje zerga emaria urrezko aleena baino hamaika aldiz txikiagoa izan zen.<\/p>\n<p>Kornadoen kasuan, oso ugariak dira gure egunetaraino iritsi zaizkigun aleak. Kornadoak erregealdiaren bigarren txanponaldian ere landu ziren eta ez da erraza garaialdi ezberdinetako aleen arteko sailkapenik egitea.<\/p>\n<p>Baina, ausardia apur batez, honako hipotesia bota dezakegu. Lehenengo txanpon garaialdiko kornadoek ez dute eraztunik IK izkien inguruan edo ifrentzu aldeko gurutzearen beso tarteetan.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1371\" height=\"687\" class=\"wp-image-1953 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-19.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-19.png 1371w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-19-300x150.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-19-1024x513.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-19-768x385.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-19-250x125.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-19-550x276.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-19-800x401.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-19-359x180.png 359w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-19-599x300.png 599w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-19-998x500.png 998w\" sizes=\"auto, (max-width: 1371px) 100vw, 1371px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako biloizko kornadoa &#8211; 0,81 gr \u2013 38 milesimatako zilar eduki nominala, 34,72 milesimatako eduki benetazkoa \u2013 1495. Urtetik aurrera hasitako bigarren txanponaldiko alea, eraztunak bai aurki eta Ifrentzu aldean<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Aurkia: IOHANES.ET.KA<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: + SIT.NOMEN.DOMINI<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Tauler &amp; Fau Subastas, Auction 86, Lot 1020 08.06.2021<\/strong><\/p>\n<p>Lehen txanponaldi honi dagozkien kornado aleak bi multzo handitan sailkatu ditzazkegu:<\/p>\n<p>1.Txanpon guztian zehar, aurki aldeko koroaren gainetik ere zabaltzen diren iruditextuak dituzten aleak<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1335\" height=\"692\" class=\"wp-image-1954 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-20.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-20.png 1335w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-20-300x156.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-20-1024x531.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-20-768x398.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-20-250x130.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-20-550x285.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-20-800x415.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-20-347x180.png 347w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-20-579x300.png 579w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-20-965x500.png 965w\" sizes=\"auto, (max-width: 1335px) 100vw, 1335px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako biloizko kornadoa &#8211; 0,83 gr \u2013 38 milesimatako zilar eduki nominala, 34,72 milesimatako eduki benetazkoa \u2013 Lehen Kornado multzoa<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Aurkia: IOHANES *KATHERINA*R<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: +SIT NOMEN DOMINI BE<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>TAULER &amp; FAU SUBASTAS, AUCTION 2, LOT 369 27.06.2017<\/strong><\/p>\n<p>2. IK izkien gainetik den koroak aurki aldeko iriditextuak eteten dituen aleak. Aurki aldeko iruditextuaren arabera, beste bi azpi-multzoetan sailkatu daitezke bigarren multzo honetako aleak. Lehen azpimultzoa, aurkian errege eta erreginaren izen eta tituloaren aldaki ugari azaltzen dituzten txanponena da: <strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1955 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-21.png\" width=\"1192\" height=\"583\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-21.png 1346w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-21-300x147.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-21-1024x501.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-21-768x376.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-21-250x122.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-21-550x269.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-21-800x392.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-21-368x180.png 368w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-21-613x300.png 613w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-21-1021x500.png 1021w\" sizes=\"auto, (max-width: 1192px) 100vw, 1192px\" \/><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako biloizko kornadoa &#8211; 0,84 gr \u2013 38 milesimatako zilar eduki nominala, 34,72 milesimatako eduki benetazkoa \u2013 Bigarren multzoa, lehen azpimultzoa<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Encontr\u00f3: <strong>IOHANES \u00b7 KATER<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: + : SIT :\u00b7 NOMEN : DOMINI \u22ee B :<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Tauler &amp; Fau Subastas, Auction 144, Lot 1337 24.06.2024<\/strong><\/p>\n<p>Bigarren azpimultzoko aleek berriz REGIS NAVARRE aurkezten dute aurki aldeko iruditextuan.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1427\" height=\"723\" class=\"wp-image-1956 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-coin-description-automatically-ge.jpeg\" alt=\"A close-up of a coin Description automatically generated\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-coin-description-automatically-ge.jpeg 1427w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-coin-description-automatically-ge-300x152.jpeg 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-coin-description-automatically-ge-1024x519.jpeg 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-coin-description-automatically-ge-768x389.jpeg 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-coin-description-automatically-ge-250x127.jpeg 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-coin-description-automatically-ge-550x279.jpeg 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-coin-description-automatically-ge-800x405.jpeg 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-coin-description-automatically-ge-355x180.jpeg 355w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-coin-description-automatically-ge-592x300.jpeg 592w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-coin-description-automatically-ge-987x500.jpeg 987w\" sizes=\"auto, (max-width: 1427px) 100vw, 1427px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako biloizko kornadoa &#8211; 0,83 gr \u2013 38 milesimatako zilar eduki nominala, 34,72 milesimatako eduki benetazkoa \u2013 Bigarren multzoa, bigarren azpimultzoa<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Encontr\u00f3: <strong>REGIS:NAVARRE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: + SIT:NOMEN:DOMIN:BE<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>TAULER &amp; FAU SUBASTAS, AUCTION 144, LOT 1345<\/strong> 24.06.2024<\/p>\n<p>Landutako kornado kopurua horren haundia izanik, lehen garaialdi honetako kornado aleen artean iruditextu desberdinen aldaki ugari aurkitu daitezke. Hauen berri izan nahi duenak, Ricardo Ros adituaren katalogoa begiztatu beharko luke. Baina orrialde honetatik, bi aldaki aipatuko ditugu soilik:<\/p>\n<ol>\n<li>SIT NOMEN DOMINI BENE iruditextuaren aldakiak aurki aldean azaltzen dituzten aleak (Kasu batzuetan textu berbera ifrentzuan izanik eta besteetan errege-erreginaren izen eta tituloa)<\/li>\n<li>Aurkian IK izkien lanketa ispilkatua agertzen duten ale eskas batzu, non KI izkiak agertzen diren baina era ispilkatuan. Hona hemen ale hauetako bat:<\/li>\n<\/ol>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1431\" height=\"654\" class=\"wp-image-1957 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-23.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-23.png 1431w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-23-300x137.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-23-1024x468.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-23-768x351.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-23-250x114.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-23-550x251.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-23-800x366.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-23-394x180.png 394w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-23-656x300.png 656w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-23-1094x500.png 1094w\" sizes=\"auto, (max-width: 1431px) 100vw, 1431px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">IK izki alderantzizkatuak dituen kornado alea &#8211; Jordi Vall-llosera Tarres-en gortesia &#8211; 0,635 gr pisua, 14-16mm Diametroa &#8211; Acta Numismatica Num 33, 2003<\/p>\n<p>Azkenik, ikus ditzagun kornado erdi edo diru beltz (negrete) deitutakoen ingurukoak. Hona hemen, kornado erdi hauek se\u00f1oriaje kontu hauetan agertzen duten lehen sarrera, 1487. urtearen apririlak 12-ari eta urriak 27-ari dagokiona:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1786\" height=\"751\" class=\"wp-image-1958 alignnone\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-24.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-24.png 1786w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-24-300x126.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-24-1024x431.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-24-768x323.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-24-1536x646.png 1536w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-24-250x105.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-24-550x231.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-24-800x336.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-24-428x180.png 428w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-24-713x300.png 713w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-24-1189x500.png 1189w\" sizes=\"auto, (max-width: 1786px) 100vw, 1786px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako errege artxibategiaren adeitasuna AGN, 164. Kaxaren 22. Dokumentuaren azpisarrera<\/p>\n<p><em>Recepta del Seynoriage delos medios cornados <\/em><\/p>\n<p><em>Primo por una delibranza q a XII de abril del ayno MCCCCLXXXVII et otra delibranza q a XXVII de Octubre del dcho ayno fizo el mtro dla moneda de quarenta ocho marquos III onzas de medios cornados q fecho el ensayo por Miguel despinal contuvieron a la ley de V granos argent fin et de talla fuero a XI quadernas y media en la onza q monta la dcha ley X dineros II granos argent fin et delibero el dcho mtro por el derecho de la seynoria a XXX Sueldos por Sueldo de ley q los X dineros II granos montan. -&gt; I Libra V Sueldos II dineros.<\/em><\/p>\n<p>Lehen urtean zehar, 1487. urtean alegia, apirilak 12.an eta urriak 27.an Martin de Aoiz txanponetxeburuak 48 lanketa markoren eta hiru ontzen negrete ekoizpena entregatu zuen. Hemen ere, lanketa hauek Migel de Espinal entsegatzaileak aztertu zituen. Ale hauen legea 5 zilar granotakoa omen zen, legeak onartutako grano batetako erremedioa aintzakotzat hartuz. Kornado erdi aleen pisu ertaina lanketa ontza batetik landutako kuadernatan azaltzen da, hamaika kuaderna eta erdi, hau da 46 ale ontza batean, 368 ale lanketa marko bakoitzean, 244,753\/368 = 0,66 gramotako pisu ertaina ale bakoitzak.<\/p>\n<p>Ondoren, lanketa honetan erabilitako zilar kopuruaren berri ematen da. Bost granotako zilar edukiaren arabera, landutako 48,375 markoek, 0,84 zilar garbi marko erabili zituzten =((5 x 48,375\/24)\/12). Zilar garbi marko baten lanketak 30 sueldotako se\u00f1oriaje zerga zuenez, ordaindu beharreko zerga, libera bat bost sueldo eta 2 dirutakoa zen. Kontuak hemen ere zehatzak dira.<\/p>\n<p>Oraingoan ere, ikus dezagun zer diru emari sor zezakeen kornado erdietan lantzen zen zilar garbi marko batek:<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Izena<\/strong><\/td>\n<td><strong>Zilar Marko batetik sortutako Lanketa Markoak (5 grano)<\/strong><\/td>\n<td><strong>Zilar Marko batetik sortutako Txanpon Kopurua (352 ale)<\/strong><\/td>\n<td><strong>Se\u00f1oriajea<\/strong><\/td>\n<td><strong>Lanketa Kostuak<\/strong><\/td>\n<td><strong>Merkatarien Ordaina<\/strong><\/td>\n<td><strong>Guztira<\/strong><\/td>\n<td><strong>Zilar Marko batetik sortutako diru emaria<\/strong><\/td>\n<td><strong>Arrazoituko gabeko diru emariaren desberdintasuna<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kornado Erdiak<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">57.6<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">20.275<\/p>\n<\/td>\n<td>30 Sueldo<\/td>\n<td>????- 50 Sueldo?<\/td>\n<td>39 Libera?<\/td>\n<td>42 Libera?<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">84L 09S 07D<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">42L 09S 07D??<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: center;\">Zilar garbi marko batek eman zezakeen emari monetarioa kornado erdietan<\/p>\n<p>Berriro ere zera nabarmendu dezakegu, zilar garbi marko baten lanketak arrazoitu gabeko 42 libera t\u2019erdi inguruko diru ekarpena izan zezakeen kornado erdien kasuan (hemeretzi liberatakoa zen kornado osoen kasuan).<\/p>\n<p>Negreteen kasuan, kontu ofizialak ez dira kornado osoen kasuan bezain argiak:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1493\" height=\"365\" class=\"wp-image-1959 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-25.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-25.png 1493w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-25-300x73.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-25-1024x250.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-25-768x188.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-25-250x61.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-25-550x134.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-25-800x196.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-25-736x180.png 736w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-25-1227x300.png 1227w\" sizes=\"auto, (max-width: 1493px) 100vw, 1493px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako errege artxibategiaren adeitasuna AGN, 164. Kaxaren 28. Dokumentuaren hamaseigarren orrialdea (8 Verso)<\/p>\n<p><em>Assi bien sepueden fazer negretes los quales se faran a la ley de seys granos abra remedio a bun grano por marquo en la dcha ley e sera de talla al peso a doze quadernas por onza q seran quarenta ocho negretes por onza e si fablaje hubiese nenguna sera pa la senorya assi bien el Remedio de grueso Palynbres e en los dichos negretes.<\/em><\/p>\n<p>Kasu honetan diru emari eta kostu ugari estimatu eta igarri beharrean izan naiz, baina honako egitura hau izan zezaketen nire ustez. Landu beharreko lanketa markoak bikoitzaren gertukoak zirenez, lanketa kostuak ere bikoitzaren gertukoak zirela onartu daiteke:<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><strong>Izena<\/strong><\/td>\n<td><strong>Zilar Marko batetik sortutako Lanketa Markoak (6 grano)<\/strong><\/td>\n<td><strong>Zilar Marko batetik sortutako Txanpon Kopurua (384 ale)<\/strong><\/td>\n<td><strong>Se\u00f1oriajea<\/strong><\/td>\n<td><strong>Lanketa Kostuak<\/strong><\/td>\n<td><strong>Merkatarien Ordaina<\/strong><\/td>\n<td><strong>Guztira<\/strong><\/td>\n<td><strong>Zilar Marko batetik sortutako diru emaria<\/strong><\/td>\n<td><strong>Arrazoituko gabeko diru emariaren desberdintasuna<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kornado Erdiak<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">43.08??<\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">16.544??<\/p>\n<\/td>\n<td>15 Sueldo<\/td>\n<td>29L 03S 08D??<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">39 Libera<\/p>\n<\/td>\n<td>68L 18S 08D<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">68L 18S 08D<\/p>\n<\/td>\n<td>&#8212;??<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: center;\">Kontu ofizialetan zilar garbi marko batek kornado erdietan eman zezakeen emari monetarioa eta lanketa kostuak (1492. urteko apirilak 7, AGN, 164. Kaxaren 28. Dokumentua)<\/p>\n<p>Kornado erdi hauek zazpi urteren igaroan landu ziren, 1487. urtean hasita, hurrengo urte guztietan zehar. Ikus dezagun zazpi urte hauetan landutako kornado erdi aleen kopuru orokorra:<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">1487<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1488<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1489<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1490<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1491<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1492<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1493<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">Orotara<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kornado erdi Kopurua<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">17802<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">45540<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">17072<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">16826<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">60156<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">39008<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">74336<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">270740<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Lanketa Markoak<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">48.375<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">126.5<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">48.5<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">44.75<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">162.25<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">106<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">202<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">738.375<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Lanketa Zilar Markoak<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">0.840<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">2.196<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">0.926<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">0.777<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">2.914<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1.997<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">3.507<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">13.157<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Senyoriaje Diru Emaria<\/td>\n<td>1L 5S 2D<\/td>\n<td>3L 6S 8D<\/td>\n<td>01L 05S 03D<\/td>\n<td>01L 03S 04D<\/td>\n<td>04L 04S 05D<\/td>\n<td>02L 15S 02D<\/td>\n<td>05L 05S 01D<\/td>\n<td>19L 05S 01D<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: center;\">Kornado erdi txanponen lanketa kopurua eta zerga emaria<\/p>\n<p>Kasu honetan, landutako kornado erdi kopurua ez da handia, <strong>270.740<\/strong> ale eskas zazpi urte hauetan zehar, ezer gutxi erresumarentzat. Kornado erdi hauen lanketan <strong>Hiru<\/strong> zilar garbi kilo eta laurden inguru erabili ziren, kornado osoen lanketan erabili zirenen dexente azpitik, eta sortutako se\u00f1oriaje zerga emaria hauena baino askoz txikiagoa izan zen.<\/p>\n<p>Hemen ere, kornado erdien kasuan, gure egunetaraino iritsi zaizkigun aleak urriak dira, nahiko bakanak. Kornado erdi aleak bi multzo handitan sailkatu ditzazkegu, koroaren ondoan eraztunik ez (lehen txanponaldia) eta koroaren ondoan eraztunak(bigarren txanponaldia) dituztenak. Hona hemen enkanteetan azaldutako lehen multzoari dagokion ale bat; ale hauen koroaren tamaina txikia izan ohi da eta Feboren aleekin gonbaratu ezkero jarraikotasun nabaria dute:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1960 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-26.png\" width=\"1200\" height=\"618\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-26.png 1159w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-26-300x155.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-26-1024x527.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-26-768x396.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-26-250x129.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-26-550x283.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-26-800x412.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-26-349x180.png 349w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-26-582x300.png 582w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-26-971x500.png 971w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako biloizko kornado erdia &#8211; 0,39 gr \u2013 20 milesimatako zilar eduki nominala, 17 milesimatako eduki benetazkoa \u2013 Lehen txanponaldiari dagokion alea<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Aurkia: IOHANES \u00b7 KATER<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: +SI &#8230; MEN \u00b7 DOM<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>TAULER &amp; FAU SUBASTAS, AUCTION 144, LOT 1349 <\/strong>24.06.2024<\/p>\n<p>Nire ustez lehen multzoko aleak lehen txanpon garialdiko aleak dira. Bigarren multzoko aleak berriz 1495. urtearen ondoren landu ziren eta koroaren tamaina handiagoa izateaz gain, honen inguruan agertzen diren eraztunek desberdintzen dituzte. Bigarren multzoko aleak ugariagoak dira.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1429\" height=\"740\" class=\"wp-image-1961 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-27.jpeg\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-27.jpeg 1429w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-27-300x155.jpeg 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-27-1024x530.jpeg 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-27-768x398.jpeg 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-27-250x129.jpeg 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-27-550x285.jpeg 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-27-800x414.jpeg 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-27-348x180.jpeg 348w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-27-579x300.jpeg 579w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-27-966x500.jpeg 966w\" sizes=\"auto, (max-width: 1429px) 100vw, 1429px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako Katalina (1483-1517) eta Juan (1484-1516) erregeen izenean landutako biloizko kornado erdia &#8211; 0,76 gr \u2013 20 milesimatako zilar eduki nominala, 17 milesimatako eduki benetazkoa \u2013 Bigarren txanponaldiari dagokion alea<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Aurkia: IOHAN KATER<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Ifrentzua: + SIT.NOMEN<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>TAULER &amp; FAU SUBASTAS, AUCTION 93, LOT 2015 05.10.2021<\/strong><\/p>\n<p>Gastuei begirada bat eman aurretik egin dezagun zazpi urte hauetan landutako txanpon kopuru guztien laburpen bat:<\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">1487<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1488<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1489<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1490<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1491<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1492<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">1493<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">Orotara<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Urrezko Nabarro Kopurua<\/td>\n<td>10964.25<\/td>\n<td>16105.35<\/td>\n<td>16155.75<\/td>\n<td>13020.94<\/td>\n<td>8892.51<\/td>\n<td>11955.64<\/td>\n<td>21369.15<\/td>\n<td>98463.58<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kornado Kopurua<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">291563.00<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">292693.00<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">404430.00<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">356287.00<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">643356.50<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">776258.00<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">684592.00<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">3449179.50<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kornado erdi Kopurua<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">17802<\/p>\n<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">45540<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">17072<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">16826<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">60156<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">39008<\/td>\n<td style=\"text-align: center;\">74336<\/td>\n<td>\n<p style=\"text-align: center;\">270740<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: center;\">Urtero landutako txanpon aleen laburpena<\/p>\n<p>Se\u00f1oriaje eta txanponketa kontu hauek badute beste alde interesgarri bat. Kasu honetan, senoriaje zergetan bildutako sarreren berri eman ordez, gastuen ordainketetan izandako diru irteeren berri ematen zen. Diru asko, ofizial ugariren (goarda bera, entsegatzailea, tailatzailea eta txanponen generala) soldata ordainketetan joaten zen. Beste irteera batzuk, pila eta trokelen burdin eta altzairu lantzaileari emandako ordainketak isladatzen dituzte. Txanponetxe berak ere izan zituen bere konpontze lanak, batez ere teilaberritzeak eta txanponen lanketarako beharrezko lanabes eta tresnen erosketek ere izan zituzten bere idatzizko sarrerak.<\/p>\n<p>Baina diru irteera erregistro hauen artean badira arretaz begiratu beharreko pare bat. Hona hemen lehenengoa:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1652\" height=\"475\" class=\"wp-image-1962 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-28.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-28.png 1652w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-28-300x86.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-28-1024x294.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-28-768x221.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-28-1536x442.png 1536w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-28-250x72.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-28-550x158.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-28-800x230.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-28-626x180.png 626w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-28-1043x300.png 1043w\" sizes=\"auto, (max-width: 1652px) 100vw, 1652px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako errege artxibategiaren adeitasuna AGN, 164. Kaxaren 23. Dokumentuaren azpisarrera (35. orria)<\/p>\n<p><em>Item delibro al dcho mtre John delizondo mediquo de sus altezas pa fin de pago de los ciento escudos de sus gages q sobre la recepta del dcho seynoriage tiene cada anyo la suma de CLXVI (166) libras las quales le di a III de abril del ayno LXXXXI pa fin de paguo de los dchos ciento escudos del Reyno, a Mil CCCCLXXXXI por esso aqui &#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-&gt; CLXVI (156) libera<\/em><\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1749\" height=\"786\" class=\"wp-image-1963 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-29.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-29.png 1749w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-29-300x135.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-29-1024x460.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-29-768x345.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-29-1536x690.png 1536w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-29-250x112.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-29-550x247.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-29-800x360.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-29-401x180.png 401w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-29-668x300.png 668w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-29-1113x500.png 1113w\" sizes=\"auto, (max-width: 1749px) 100vw, 1749px\" \/><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako errege artxibategiaren adeitasuna AGN, 164. Kaxaren 23. Dokumentuaren azpisarrera (36. orria)<\/p>\n<p><em>Item a V de Agosto del ayno sobr dcho de MCCCCLXXXXI delibro a mtre John delizondo mediquo de sus altezas pa emparte de paguo de huna asignacion qe sus altezas le dieron sobre el dcho seynoriage de la suma de cient escudos de oro encada ayno comenzando por pra ayavra de Septiembre del ayno LXXXVIIII en siguiente por cada ayno como mas largamente preste por suscrito o prebisto y firmada de sus altezas et sellada del sello de las armas firmado por mano de Bertrand de la Bonhe Serve dado en Lorda el ocheno dia de dezembre del ayno myl quantrocientos e nobenta pa la quoal dia assegnaorn por principio de pago le delibere el dcho v de Agosto al dcho mtre John la suma de CXX libras &#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;..&gt; CXX (120) libera<\/em><\/p>\n<p>Ba zen Elizondo-ko Jon edo Johan izeneko mediku bat gortean. Mediku honek Katalinaren anaia, Frantzisko Febo erregea zaindu zuen bere tuberkulosi gaixotasunean zehar; hala azaltzen dute garaiko dokumentuek. Txanponketa kontuek agertzen dutenez, mediku honek 300 urrezko ezkuturen ordaina jaso zuen hasiera batean, harik eta 1488. urteko irailetik aurrera urteroko 100 urrezko ezkuturen ordain edo soldata izatera pasa zen arte. Garai hauetan, errege-erregin bikotearen medikua zen dagoeneko.<\/p>\n<p>Mediku honen ordainketak txanpon se\u00f1oriajearen diru sarreretatik egiten ziren, kontuek azaltzen duten moduan. Urrezko ezkutu bakoitzaren ordainetan (ezkutua kontaketa txanpona zen dagoeneko garai hauetan) 5 libera ematen zitzaizkion hasieran batean, baina 1492. urte bukaera aldera, medikuak dukat berrien 53 grosen (5 libera eta 6 sueldoen) ordaina eskatu zuen urrezko ezkutu bakoitzarengatik; baita lortu ere.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1349\" height=\"321\" class=\"wp-image-1964 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-30.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-30.png 1349w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-30-300x71.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-30-1024x244.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-30-768x183.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-30-250x59.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-30-550x131.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-30-800x190.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-30-756x180.png 756w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-30-1261x300.png 1261w\" sizes=\"auto, (max-width: 1349px) 100vw, 1349px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako errege artxibategiaren adeitasuna AGN, 164. Kaxaren 23. Dokumentuaren azpisarrera (58. orria)<\/p>\n<p>\u201c<em>Item a IIII de Junyo del ano sobre dicho delibere a mtre Johann delizondo mediquo de los Rey y Reyna ntros sres pa en present depaguo dla assignacion annual dla pension q sobr el dcho senoriaje tiene al qual delibro en el sobre dcho IIII de Junyo <\/em><strong><em>cinquenta nabarros de oro<\/em><\/strong><em> q a V libras VI sueldos Suma &#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;&gt; 265 Libera<\/em>\u201d<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1445\" height=\"316\" class=\"wp-image-1965 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-document-description-automaticall.png\" alt=\"A close-up of a document Description automatically generated\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-document-description-automaticall.png 1445w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-document-description-automaticall-300x66.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-document-description-automaticall-1024x224.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-document-description-automaticall-768x168.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-document-description-automaticall-250x55.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-document-description-automaticall-550x120.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-document-description-automaticall-800x175.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-document-description-automaticall-823x180.png 823w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/a-close-up-of-a-document-description-automaticall-1372x300.png 1372w\" sizes=\"auto, (max-width: 1445px) 100vw, 1445px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako errege artxibategiaren adeitasuna AGN, 164. Kaxaren 23. Dokumentuaren azpisarrera (59. orria)<\/p>\n<p>\u201c<em>Item a XIIII de Sept del ano sobre dcho de LXXXXIII delibero a maestre John delizondo mediquo de sus altezas a fin de pago de los cien escudos de oro de sus gages q por ano tiene sobr el derecho del dcho senoriage dla moneda pa los quales le delibero en el sobr dcho XIIII dia de Sept <\/em><strong><em>otros cinquenta duquados o nabarros de oro<\/em><\/strong><em> q a V libras VI sueldos pieza montan &#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-&gt; 265 (CCLXV) libera\u201d<\/em><\/p>\n<p>Baina mediku honi egindako ordainketa bakarrak ez dira orainarte erakutsitakoak. Urtean 530 liberatako soldata, oso soldata eskuzabala zen. Pedro Marzilla goardak horren laurdena irabazten zuen. Eta hurrengo pasartean, Johan sendagileak beste ehun urrezko ezkutuen ordainketa gehigarrizkoa jaso zuen 1493. urtean zehar.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1469\" height=\"784\" class=\"wp-image-1966 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-32.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-32.png 1469w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-32-300x160.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-32-1024x547.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-32-768x410.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-32-250x133.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-32-550x294.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-32-800x427.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-32-337x180.png 337w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-32-562x300.png 562w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-32-937x500.png 937w\" sizes=\"auto, (max-width: 1469px) 100vw, 1469px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako errege artxibategiaren adeitasuna AGN, 164. Kaxaren 23. Dokumentuaren azpisarrera (59. orria)<\/p>\n<p>\u201c<em>Item delibro el dcho goarda a mtre John delizondo mediquo de sus altezas por buna otra asignacion q sus altezas le dieron ultra la annual por bendida de dos mulas que el dcho mtre John libro a sus altezas por la suma de cient escudos de oro la qual dcha asignacion le presento el dcho mtre John a XI de Mayo del dcho ano LXXXXIII la qual prevysto signada de sus altezas et sellada del sello dlas armas et segnada por mano de seno ay B Bonna Serve. La qoal es datada en Pau el XV dia de Marzo del ano Myl CCCC Noventa y tres los quales cient escudos les fueron deliberados por el dcho goarda al dcho Mtre John los quarenta escudos en el XI de Mayo et los LX escudos a fin de paguo dla dcha asignacion a XXXI de dezembre del dcho ano de LXXXXIII q a cinquo libras seys sueldos pieza montan &#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;&gt; 530 libera<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>Benetan garestiak irten zitzaizkion bi mando hauek errege etxeari!!<\/p>\n<p>Eta atzerapenak ere osoki ordaindu zitzaizkion, 1493. urtearen abendua bukaeran txanponketa kontuak itxi aurretik.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1391\" height=\"518\" class=\"wp-image-1967 aligncenter\" src=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-33.png\" srcset=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-33.png 1391w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-33-300x112.png 300w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-33-1024x381.png 1024w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-33-768x286.png 768w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-33-250x93.png 250w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-33-550x205.png 550w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-33-800x298.png 800w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-33-483x180.png 483w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-33-806x300.png 806w, https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-1922-33-1343x500.png 1343w\" sizes=\"auto, (max-width: 1391px) 100vw, 1391px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Nafarroako errege artxibategiaren adeitasuna AGN, 164. Kaxaren 23. Dokumentuaren azpisarrera (60. orria)<\/p>\n<p>\u201c<em>Item a XXVIII del mes de deziembre del dcho ano paguo a mtre John delizondo de quoatro meses rezagados de su asignacion anual q comenzaba por esta a I de Septiembre del ano Mil CCCC y Nobanta el dcho pedro comenzo de pagar la prima paga comenzando en el ano de Nobenta y uno et por la importunydat del dcho mtre John par estiendo q senleudaba razon lepaguo por los dchos quoatro meses rezagados la suma de XXXIII escudos de oro y bun tercio q a V libras VI sueldos montan &#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;&gt; CLXXVII (177) libera VI Sueldo VIII diru<\/em>\u201d<\/p>\n<p>Azkenik ere, 1494. urteko urtarrilak 12.an errege-erreginak koroapen zeremonia izan zuten Iru\u00f1ako katedralean. Bai agramontarrak, bai beaumontarrak, bai atzerriko erregeak (Gaztela-Aragoi eta Frantziakoak) ados ziren eta erregeek txanpona barreiatu ahal izan zuten koroapenaren ostean. Elizondoko Johan-ek agian ere izan zuen bere zerikusia hitzarmen eta adostasun honetan. Bitartekari edo ezkutuko enbaixadore moduan ibili al zen urte guzti hauetan zehar? Batek daki zer jazo zen!!<\/p>\n<p>Koroapen honekin, erresumak eta haren errege bikoteak txanpon denboraldi bat itxi zuten. Bigarren denboraldia 1495. Urteko maiatzeren erdialdetik abiatuko da eta honi buruz hurrengo batean mintzatuko gara.<\/p>\n<p><strong><em>Bibliograf\u00eda:<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Se\u00f1oreaje y Produccion Monetaria En El Reino De Navarra A Fines del Siglo XV &#8211; Juan Carrasco \u2013 2003 \u2013\u00a0 <a href=\"https:\/\/dialnet.unirioja.es\/descarga\/articulo\/751681.pdf\">enlace<\/a><\/p>\n<p>Moneda medieval navarra \u2013Manual de Numismatica \u2013 Miguel Iba\u00f1ez Artica \u2013 2021<\/p>\n<p>Monedas navarras in\u00e9ditas de Francisco Febus (1479-1483) y de Catalina y Juan de Labrit (1483-1512) \u2013 Miquel CRUSSAFONT i SABATER \u2013 ACTA NUMISMATICA N\u00b012 -1982 &#8211; <a href=\"https:\/\/iecobert.iec.cat\/results\/dd7316e6-8ddf-40ef-9e31-0cdd88a019f3\/magazine\/undefined\/undefined\/263-1382296\">enlace<\/a><\/p>\n<p><span lang=\"ES-TRAD\">La numism\u00e1tica medieval navarra: antecedentes y situaci\u00f3n actual<\/span> \u2013 Miguel Iba\u00f1ez Artica \u2013 2000 \u2013 <a href=\"https:\/\/numisarchives.blogspot.com\/2020\/11\/la-numismatica-medieval-navarra.html\">enlace<\/a><\/p>\n<p>LA MONEDA EN NAVARRA \u2013 MUSEO DE NAVARRA \u2013 EXPOSICION DEL 31 DE MAYO AL 25 DE NOV 2001. Miguel Ib\u00e1\u00f1ez Artica &#8211; <a href=\"https:\/\/www.fundacioncajanavarra.es\/sites\/default\/files\/la_moneda_en_navarra_can000240000000000000000000000410.pdf\">enlace<\/a><\/p>\n<p>CAT\u00c1LOGO GENERAL DE LA MONEDA DE NAVARRA \u2013 Ricardo Ros Arrogante \u2013 2013 \u2013 Altaffaylla argitaretxea<\/p>\n<p>HISTORIA DE LA MONEDA DE NAVARRA &#8211; Joaqu\u00edn Lizarraga Arizmendi, Miguel Ib\u00e1\u00f1ez Artica, Javier Bergua Arnedo &#8211; 1991 &#8211; Herper Argitaretxea<\/p>\n<p>Txanponketa Kontuen Excel Orrialdea AGN164N22 &#8211; Monakotik &#8211; <a href=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Txanponketa-kontuak-Katerina-1487-1488-AGN164N22.xlsx\">enlace<\/a><\/p>\n<p>Txanponketa Kontuen Excel Orrialdea AGN164N23 &#8211; Monakotik &#8211; <a href=\"https:\/\/www.monakotik.com\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Txanponketa-kontuak-Katerina-1488-1493-AGN164N23.xlsx\">enlace<\/a><\/p>\n<p>Noves varietats in\u00e8dites &#8211; Jordi Vall-Llosera i Tarr\u00e9s &#8211; Acta Numismatica Volum 33, 2003 &#8211; P. 115-121 &#8211; <a href=\"https:\/\/publicacions.iec.cat\/repository\/pdf\/00000431\/00000030.pdf\">enlace<\/a><\/p>\n<p>Oiartzungo Esteban Donearen Elizako Moneta Aurkikuntza &#8211; Miguel Iba\u00f1ez Artica \u2013 1997 &#8211; <a href=\"https:\/\/issuu.com\/oiartzungoudala\/docs\/1997_oiartzungo_esteban_donearen_el\">enlace<\/a><\/p>\n<p>Notas aclaratorias sobre algunas monedas de oro, acu\u00f1adas en el reino de Navarra -Joaquin Lizarraga &#8211; Gaceta Numism\u00e1tica, 120, 1996, pp. 11-20<\/p>\n<p>Itinerario de los reyes privativos de Navarra: Juan III de Albret-Catalina I de Foix (1483-1517) &#8211; \u00c1LVARO ADOT LERGA &#8211; &#8211; <a href=\"https:\/\/binadi.navarra.es\/srvimg\/img102\/00012501_00013000\/00012624\/descarga\/00012624_0001.pdf\">enlace<\/a><\/p>\n<p>Or\u00edgenes del virreinato de Navarra (1479-1486) &#8211; \u00c1LVARO ADOT LERGA &#8211; <a href=\"https:\/\/dialnet.unirioja.es\/descarga\/articulo\/4542047.pdf\">enlace<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Katalina eta Juan erregeen txanpongintzari begiratu ezkero, Nafar erresuma bateratu eta burujabeak izandako azken txanpongintzari buruz hitz egingo dugunaren aipua egin behar dugu. Txanpongintza anitz, aberats eta zabala da, 1487. eta 1512. urteen artean eman zena. Errege hauen agintaldia 1483 eta 1517. urteean artean eman bazen ere, 1487. urterarte Frantzisko Feboren izenean landu zituzten nafar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1930,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"bgseo_title":"","bgseo_description":"","bgseo_robots_index":"index","bgseo_robots_follow":"follow","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[279,3],"tags":[280,277,181,283,274,271,273,281,270,276,275,284],"class_list":["post-1922","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-katalina-i-eta-juan-iii-1483-1517","category-nafarroako-erresuma","tag-dukat","tag-katalina-eta-juan","tag-kornadoa","tag-labriteko-alain","tag-martin-cruzat","tag-martin-daoyz","tag-miguel-de-espinal","tag-nabarroa","tag-pedro-marcilla-caparroso","tag-peton-de-sant-johan","tag-pierres-pelayn","tag-tarja-johan-delizondo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1922"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1922\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2076,"href":"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1922\/revisions\/2076"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1930"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.monakotik.com\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}