Nafarroako Erresuma

Donapaleuko Azken Bederatzi Aleak

Lehengo astean, „Nueve Reinas“ deritzon filme argentinarra ikusi genuen etxean gure haurrekin. Filme honetan, Weimar errepublikako bederatzi zigilu apartekoen inguruko historioa kontatzen dute. Pentsatzen gelditu nintzen, ba al ditu euskal txanpongintzak bere bederatzi erreginak? Ba bai jauna, baina kasu honetan, bederatzi erregeak izendatu beharko genituzke! Jean Warin, zizelkatzaile eta grabatzaile herbeheretarraren izena ospe eta ohoretsu …

Donapaleuko Azken Bederatzi Aleak Read More »

Nafar Arazoaren Islada Txanpongintzan – 2. Atala

Lehen atalean, Pernando Faltsutzailearen eraso eta konkistak sortutako erresumaren zatiketa aztertu genuen eta nola bai Iparraldean, Labrit familiak eta hauen borboi ondorengoek, bai hegoaldean Pernando Trastamaratarrak eta bere austriatar ondorengoek, botere zilegitasun mezuak, landutako txanponen bidez indartzen sahiatu ziren. Pirineotako bake hitzarmenak (1659) beste ondorio ustekabeko bat izan zuen, Luis XIV.aren eta Felipe IV.aren alaba …

Nafar Arazoaren Islada Txanpongintzan – 2. Atala Read More »

Nafar Arazoaren Islada Txanpongintzan – 1. Atala

Dagoeneko gauza jakina izan beharko luke Pernando katoliko deitutako Aragoiko erregeak Nafarroako erresuma erasotu eta konkistatu zuela 1512.garren uztailean. Erasoa, Gaztelako erresumako tropekin egin zuen hala ere, Pernando usurpatzaile deitu beharko genuena, bere alaba Juana erreginaren erregeorde bait zen aldi berean Gaztelako erresuman. Hasiera batean, Pernandok aita santuaren bulda bat faltsutu zuen bere erasoa justifikatu …

Nafar Arazoaren Islada Txanpongintzan – 1. Atala Read More »

Luis II – Azken Ezkutu Laurden Sobiranoak

Garaialdia: Luis II. Nafarroako erregea, Luis XIII. Frantziako erregea Mota: Zilarrezko Ezkutu Laurdena Urtea: 1620 Txanpon-etxea: Donapaleuko txanponetxea Ertza: Irregularra Ertzaren Grabatua: ————– Metala: Zilarra, 917 milesima edo 11 dirutako zilegitasuna Diametroa: 29 mm Pisua: Ale honek 9,43 gr Kopurua: Ezezaguna 1620 urtean, 1619. urtean 50.707 ale landu ziren Txanpongintza: Mailu bidez Txanponetxeburua: Jean Pierre …

Luis II – Azken Ezkutu Laurden Sobiranoak Read More »

Karlos VII-aren marabedi bakarra – Azken Mailu Dantza

Garaialdia: Karlos VII. Nafarroako erregea, Karlos IV. Espainietako erregea Mota: Marabedia Urtea: 1789 Txanpon-etxea: Iruñako txanponetxea Ertza: Irregularra, txanponbudin edo kospel oktogonala Ertzaren Grabatua: ————– Metala: kobrea Diametroa: 19 mm Pisua: Ale honek 2,71 gr, nominalki 3,04gr inguru Kopurua: Ezezaguna, 1781. urteko gorteek 12.000 dukat, 4.704.000 ale marabediren lanketa eskatu zuten Txanpongintza: Mailu bidez Txanponetxeburua: …

Karlos VII-aren marabedi bakarra – Azken Mailu Dantza Read More »

Berdabio, Nafarroako Txanpon Faltsutzaile Bertsolaria

Atsegin dut Podcast-ak entzutea. Normalean historiaren eta historioen ingurukoak entzuten ditut. Euskarazko podcast-en artean, Kirmen Uriberen New Yorkeko Munduak, Paperezko Itsasoa, La Biblioteca Perdida-ren Iraganeko Kronikak eta Zuzeu Podcast-en Euskal Gaizkileak saioak entzuten ditut maiz. Ain zuzen ere, duela aste batzuk Euskal Gaizkileak saioaren „Berdabioko Atea“ emanaldia entzuten ibili nintzen. Eta zer arraio, historio honetan …

Berdabio, Nafarroako Txanpon Faltsutzaile Bertsolaria Read More »

Joana Erreginaren Pau-ko Testoiak

Garaialdia: Joana III. Nafarroako erregina, Joana I. Bearneko Anderea Mota: Testoia Urtea: 1566 Txanpon-etxea: Pau-ko txanponetxea Ertza: Irregularra Ertzaren Grabatua: ————– Metala: Zilarra (898 milesima inguru,) Diametroa: 28 mm Pisua: 9.41 gr Kopurua: 1564 eta 1566 urteen artean 292.320 testoi eta testoi erdi Txanpongintza: Bolante prentsa bidez, zilarra errota bidez laminatua Txanponetxeburua: Étienne Bergeron (Ilargiaren …

Joana Erreginaren Pau-ko Testoiak Read More »

Navarre Shall Be the Wonder of the World

“Navarre shall be the wonder of the world”… hitz hauek Fernando Nafarroako erregearen ahotan jarri zituen Shakespeare idazle ingelesak “Love’s Lavour’s Lost” antzeslanean. Antzeslan hau, 1590. hamarkadaren erdi aldera idatzi zuen Shakespeare-ek, eta Nafarroako erregeari Fernando izena jarri bazion ere, bertan ageri den Nafarroa, Henrike III.aren XVI. mendearen bukaera inguruko Behe-Nafarroaz eta Bearnoz osatutako Nafarroako …

Navarre Shall Be the Wonder of the World Read More »

Henrike II.aren Douzain-ak

Garaialdia: Labriteko Henrike II.a Nafarroako Erregea, Henrike I.a Bearneko Jauna Mota: Nafarroako Douzain-a (Dozena, Douzain a la Croisette) Urtea: Urterik gabe, 1541 eta 1555 artean Txanpon-etxea: Pau edo Morlaaseko txanpon etxea, Kopuru ezezaguna Ertza: Irregularra Ertzaren Grabatua: —– Metala: Biloia (Zillar eta Kobrezko aleazioa) Diametroa: 25 mm Pisua: 2.35 g. Inguruan Txanpongintza: Mailu bidez Txanponetxeburua: …

Henrike II.aren Douzain-ak Read More »

Henrike II. eta Linguae Vasconum Primitiae

Henrike II.aren beste ekarpen oso garrantzitsu bat, euskal literatura idatziaren sorrera babestu izana izan zen. Bernard Etxepare apaizak “Linguae vasconum primitiae”, euskaraz inprimatua izango zen lehen liburua idatzi eta gero, hau 1545ean Bordelen argitaratu zen, Henrikeren laguntza ekonomikoa jaso ondoren. Pariseko Frantziako Liburutegian gordetzen den Linguae Vasconum Primitiae liburuaren ale ezagun bakarra Gertaera honek duen …

Henrike II. eta Linguae Vasconum Primitiae Read More »